Een triomfantelijke intocht

Maandagavond hebben we deze psalm verklaard. Toen hebben we uitgebreid gesproken over de heerlijke hemelvaart van onze Heere Jezus Christus en over Zijn triomfantelijke intocht door de paarlen poorten van het nieuwe Jeruzalem. Wij geloven dat dit vers daarnaar verwijst. Bij die gelegenheid hebben wij geprobeerd u de letterlijke en eigenlijke betekenis van de woorden voor te houden, en daar hebben we uitgebreid bij stilgestaan. Daarom vertrouwen we erop dat we deze woorden vanavond wel als aanknopingspunt mogen gebruiken, nu we over een heel ander onderwerp spreken en onze gedachten een andere wending geven. Niet dat we de natuurlijke betekenis van het profetische lied opzij willen zetten. We denken echter dat we zonder deze psalm geweld aan te doen, en zelfs tot ons voordeel, er een zin uit mogen lenen om een les in praktische godzaligheid te leren.

Daarom verafschuwt hij haar. Nu zoekt hij zowel van de schuld als van de macht van de zonde verlost te worden. Dat doet de komst van Christus. Die neemt de schuld van de mens weg. Als Christus in het hart is en aan de ziel geopenbaard wordt, spreekt Hij vrede tot het onrustige geweten. Wij zien op Hem en worden verlicht, en onze aangezichten worden niet schaamrood. Wij zien dat er in Christus een Fontein geopend is tegen de zonde en tegen de onreinigheid. Daarin wassen wij ons en worden we rein.

De heersende macht van de zonde kan door niets anders overwonnen worden dan door de komst van Christus. Als een mens een slechte meester dient, is de enige manier om van die gehate despoot af te komen, de rivaliserende Koning binnen te halen. ‘Niemand kan twee heren dienen’ (Mattheüs 6:24). De komst van de Koning der ere, Christus Jezus, is de zekere manier om die oude meester uit te werpen: de satan, de overste van de macht der lucht. Als de Heere Jezus komt en leven, licht en vergeving brengt, maakt Hij een einde aan de macht van de zonde, en in Zijn gevolg komt elke zegen mee. O, als Christus door de straten van onze ziel rijdt, worden ze met bloemen van hoop en vreugde bestrooid! Dan hangen we de wimpels van onze heilige gelukzaligheid uit. Wij zingen Zijn lof en willen van heilige vreugde voor Hem dansen! Dan hebben we terstond de reinheid lief en streven we naar volmaaktheid. Dan aanbidden we de levende God, Die wij tevoren vergeten waren, maar tot Wie we nu kunnen zeggen: ‘Onze Vader, Die in de hemelen zijt.’ Wij ontvangen de Geest der aanneming, Die ons eerst vreemd was. Zodra Christus ons hart is binnengegaan, gaat onze koers hemelwaarts. Onze weg voert nu naar het aangezicht van onze Vader, terwijl wij eerst, met onze rug naar de Zon der gerechtigheid, in steeds dieper duister ronddwaalden. En we zouden onze weg hebben gevonden naar de buitenste duisternis, waar geween, gejammer en tandengeknars is.

Helaas gebeurt het maar al te vaak dat, als het vooroordeel is weggenomen, de poort van de verdorvenheid nog blijft staan. Onze liefde tot de zonde is een sterke hindernis. Wij zouden Christus spoedig hebben verwelkomd als wij niet een oude vijand van Hem hadden gekoesterd. Wij hebben er geen zin in onze vroegere liefde op te geven om de ware Bruidegom van de mensenziel aan te grijpen. De grote moeilijkheid die zondaars op de weg naar de hemel staat, is dat zij meer van de zonde houden dan van hun eigen ziel. Een beetje drank, een beetje vertier, een geliefde begeerte, een vrije zondag: elk van deze nietige pleziertjes, deze laag-bij-de-grondse schillen die slechts goed zijn voor de zwijnen, kan zielen van Christus weghouden en verhinderen dat zij het eeuwige leven grijpen. De mens heeft zijn eigen verderf lief! De beker is zo zoet dat hij eruit moet drinken, hoewel hij weet dat die hem zal vergiftigen. En de hoer is zo schoon dat hij haar als een os ter slachting achternaloopt, totdat de pijl zijn lever doorsnijdt, hoewel hij begrijpt dat haar wegen naar de hel voeren! De mens is door de zonde gefascineerd en betoverd. Hij wil de verraderlijke genoegens, die maar een tijd duren, niet opgeven, en om ze te verkrijgen, waagt hij liever het eeuwige verderf van zijn onsterfelijke ziel. O, als God de liefde tot de zonde wegneemt, worden de poorten opgeheven en de deuren geopend. Wat zou ons nog kunnen verhinderen Christus te verwelkomen, als wij onze zonden maar haatten?

Dan is er nog die deur die ik de ijzeren poort mag noemen waardoor men de stad binnengaat, de binnenste deur van allemaal, waarvan de sleutel inderdaad moeilijk om te draaien is: de deur van het ongeloof. O, dat ongeloof! Het is het verderf van de zielen. En wat een moeite, wat een arbeid en wat een zorg geeft het ons, dienaren van het Evangelie! In gesprekken met bekommerde zoekers verbaast ons dikwijls de vindingrijkheid waarmee zij zich verzetten tegen het binnenkomen van licht en waarheid in hun hart. Ik geloof niet dat ik ooit zo verbaasd ben geweest over de uitvinding van locomotieven, de elektrische telegraaf of welk ander staaltje van menselijke techniek ook, als over de wonderlijke vindingrijkheid van eenvoudige mensen in het bedenken van redenen waarom zij niet in de Heere Jezus Christus zouden moeten geloven! Als wij hun overtuigend hebben aangetoond dat het zowel het redelijkste als het passendste van de wereld is om zich aan Christus toe te vertrouwen, vragen zij: ‘Waarom dit?’ of: ‘Waarom dat?’ Of zij redeneren: ‘Maar dit nog, en maar dat nog.’ Wij kunnen dan geduldig het hele betoog opnieuw doorlopen, maar zelfs als dat gedaan is, komt er weer een ander ‘maar’. Ik heb deze mensen achternagejaagd tot zij in hun hol zaten. Ik heb geprobeerd hen uit te graven en boven de grond te halen, maar ik merk dat zij zich altijd sneller kunnen ingraven dan ik hen kan volgen. Alleen de genade van God kan ons verlossen van dat verderfelijke ongeloof!

U zou het toch vreemd vinden als een man die ter dood veroordeeld was en gratie kreeg aangeboden, zo vindingrijk zou zijn dat hij redenen bedacht waarom hij niet aan de galg zou mogen ontkomen! En als al die redenen weerlegd waren, hun onjuistheid aangetoond en het goede bericht bevestigd, en hij dan nog steeds redenen bleef bedenken waarom het vonnis toch voltrokken moest worden! U zou zeggen: ‘Kom, dwaze man, laat die haarkloverij toch rusten. Gebruik uw verstand beter. Zorg eerst dat u vrij bent en onderzoek daarna maar hoe die vrijheid verkregen is.’ Mensen willen God niet op Zijn woord geloven en Christus niet vertrouwen als Hij hen roept. De grote leer ‘Geloof en leef’ verwerpen zij. Steeds weer maken zij bezwaar. Waren deze poorten en deuren maar allemaal weggenomen!

Ik smeek u, geliefde hoorders, laat mij niet over deze zaak spreken alsof ik tot mensen op de maan spreek. Het is uw eigen hart waar om toegang gevraagd wordt, en bedenk dat er deuren zijn die Christus buitensluiten. Er zijn poorten en deuren die sommigen van u moedwillig voor Hem sluiten. Hoewel ik in Zijn plaats al deze vele zondagen zo goed als ik kon aan de deur heb geklopt, nee, niet ik, maar Christus Die daar door mij klopte, hebt u toch elke oproep weerstaan. U weet dat Zijn hoofd vervuld is met dauw en Zijn haarlokken met nachtdruppen, en toch hebt u deze deuren nog steeds gesloten gehouden. Soms hebben ze flink gerammeld. Het leek mij soms alsof ze op een kier stonden. Haastig keek ik of ik mijn vinger niet door de opening van de deur kon steken, maar het lukte niet. Deed mijn Meester het maar! Hoe kan het dat u, terwijl zo’n Vriend buiten staat, zo liefelijk, beladen met zegeningen en klaar om binnen te komen om u te zegenen, nog steeds nieuwe grendels bedenkt en nieuwe sloten maakt om Hem buiten te houden?

3. Ons derde punt is: om Christus binnen te laten, moeten wij deze grendels willen verwijderen.

U ziet dat de tekst zegt: ‘Heft uw hoofden op, gij poorten’, alsof de poorten zelf hun hoofden moesten opheffen. Het wordt tot hen gezegd alsof zij zelf uit de weg moesten gaan. Steeds weer moet ik u zeggen, lieve vrienden, dat de zaligheid uit genade is. Straks zal ik u dat nog met nadruk inprenten. Toch hebben wij tegelijkertijd nooit gezegd, en we hopen het ook nooit te zeggen, dat wij het niet nodig vinden een beroep op uw wil te doen. We hebben nooit gezegd dat God u tegen uw wil zou redden. Zo hebben we nooit gedacht. We hebben nooit geloofd dat een mens in het bloed van Jezus Christus werd ondergedompeld terwijl hij er niet in gewassen wilde worden. We hebben nooit geloofd dat iemand met geweld het kleed van de gerechtigheid werd aangetrokken terwijl hij zich ondertussen met al zijn kracht verzette. We hebben nooit geloofd dat er op de weg naar de hemel pelgrims gaan die voortgedreven worden als veroordeelden aan een ketting, in plaats van gewillig en blijmoedig voort te trekken naar de rust waarnaar zij verlangen. We hebben nooit willen zeggen dat u louter machines bent die God van hun vrije wil beroofd heeft, of dat Hij u tot blokken hout of stukken marmer heeft gemaakt om u tot heiligen te maken. Nee, wij zijn gewoon u als redelijke wezens aan te spreken en met u te praten als mensen die een wil hebben om te kiezen of te weigeren. Wij hebben geprobeerd die wil met de beweegredenen van het Evangelie te beïnvloeden. Laat ons u eraan herinneren dat de poorten wordt geboden hun hoofden op te heffen.

Onder hen die ik vanavond aanspreek, zijn misschien mensen die niet graag in hun geweten geraakt worden. Hier is iemand die geld verdient met een slecht bedrijf. ‘O,’ zegt hij, ‘ik wil niet dat die prediker mij onrustig maakt!’ Hier is een ander die zo aan zijn zondige genoegens gewend is geraakt dat het nu lastig voor hem zou zijn om ze op te geven. Hij heeft zelfs een afspraak gemaakt die hij meent te moeten nakomen. Als hij vreesde dat de genade van God vanavond tot hem zou komen en hem zou overvallen, zou hij dat liever niet hebben. Wees niet bang! Het zal u niet overkomen, want de Heere zal u eerst dit voorteken geven dat Hij u wil zegenen: Hij zal u doen verlangen om gezegend te worden. Voordat Hij die beker met verkoelend water aan uw mond zet, zal Hij u dorstig maken. Voordat Hij u met Zijn schatten verrijkt, zal Hij u doen voelen dat u naakt, arm en ellendig bent. Voordat Christus door de poort gaat, zullen de bewoners van de stad

Hem gewillig ontvangen. Ja, met uitgestrekte handen zullen zij over de kantelen kijken en zeggen: ‘Kom binnen, Koning der ere! Ik verlang ernaar U te zien! Kom, en wees welkom! Ik zal de poorten van mijn ziel wijd openzetten om U te ontvangen, kom toch maar! Ik verlang naar U! Ik zie uit naar Uw komst zoals zij die Uw verschijning verwachten, ja, meer dan de wachters op het morgenlicht.’

4. Ten vierde, terwijl u zo gewillig gemaakt moet worden, is het de genade die u in staat moet stellen om gewillig te zijn.

Merk op dat de eeuwige deuren niet alleen hun hoofden moeten opheffen, maar ook zelf opgeheven moeten wórden. ‘Heft uw hoofden op’, en: opgeheven worden. We spreken tot een mens als tot een mens, en zo moeten we ook tot hem spreken. Maar daarnaast spreken we over wat God als God kan doen, geprezen zij Zijn Naam, wanneer Hij komt om met ons te handelen. Hij maakt ons gewillig en komt dan binnen met Zijn grote, machtige arm, om de poorten volledig weg te nemen die door de kracht van een schepsel nog geen duimbreed verschoven konden worden. Het is alsof ik de bewoners van die stad zie, wanneer de roep ‘Heft uw hoofden op, gij poorten!’ klinkt, terwijl ze proberen de poorten op te heffen. Ze proberen het uit alle macht, maar ze kunnen het niet. De poorten zijn te zwaar, de balken lijken wel verroest en de grendels zitten vast op hun plaats. Het volk roept: ‘Hoe krijgen we ooit de poorten van deze stad open en hoe kunnen we de Koning binnenlaten?’ Dan staat er midden in al dat geworstel een onzichtbare Geest naast de muur, en als Hij Zijn kracht laat gelden, gaan de poorten omhoog en vliegen de deuren wijd open!

Zo gaat het met de zondaar. God de Heilige Geest komt in ons en komt onze zwakheden te hulp. Wat wij niet konden omdat wij door het vlees zwak zijn, helpt Hij ons te doen. Eerst wordt de liefde tot de zonde opgegeven, en dan stelt de Heilige Geest ons in staat de zonde op te geven die wij niet langer liefhebben. Het ongeloof wordt ons tot een last en we roepen: ‘Ik geloof, Heere! kom mijn ongelovigheid te hulp’ (Markus 9:24). En Hij komt die ongelovigheid werkelijk te hulp, en wij geloven! Wat wij niet konden doen, doen wij nu wel! Hij Die ons gewillig gemaakt heeft, maakt ons ook bekwaam. Waar de wil aanwezig is, wordt de kracht niet onthouden. Als God de koppigheid van uw hart heeft overwonnen, zal Hij spoedig ook de zwakheid van uw handen overwinnen. Als u dorst hebt, zult u drinken. Als u honger hebt, zult u eten. Als u Christus wilt hebben, zult u Christus krijgen, want ook al kunt u de poorten niet openen, Hij kan het wel.

Het probleem met deze poorten is dat zij eeuwig zijn! Hoewel ik niet kan zeggen dat de poorten die Christus uit ons hart buitensluiten in een bepaalde zin eeuwig zijn, zijn ze in elk geval zo oud als onze eigen natuur, want die oude, ingeboren verdorvenheid stond altijd al tegen Christus op. Het zijn zulke blijvende poorten dat ze nooit weggenomen zouden zijn als de genade niet was gekomen om ze weg te nemen. En ze zijn eeuwig in die zin dat ze er in de tijd zijn en ook in de eeuwigheid. De mens die Christus nu niet wil hebben, zal Hem ook niet willen hebben als hij gaat sterven, en zal Hem in de eeuwigheid niet hebben. Zelfs dan zullen de poorten de Zaligmaker nog steeds buitensluiten. De Zaligmaker zal voor altijd een vreemdeling en buitenstaander blijven voor het hart van die mens! Moge God u die Hem hebt buitengesloten, de wil geven om de deur te openen. Moge Hij dan komen en de eeuwige deuren gebieden zich op te heffen, en moge Jezus Christus binnenkomen!

5. Laten we echter niet te lang bij één punt stilstaan, maar verdergaan en letten op de gewilligheid van Christus om binnen te gaan. Wij hebben u getoond dat het ons grote verlangen moet zijn dat Christus binnenkomt, maar dat er hindernissen zijn. We weten dat wij gewillig moeten zijn om ze weg te nemen en dat de genade ons te hulp zal komen. Wat volgt er dan? Jezus zal binnengaan.

Als de poorten eenmaal opgeheven zijn, wordt er geen moeilijkheid meer genoemd. Er is geen vermoeden of verdenking dat Hij niet zal binnengaan. Het volgt als vanzelf: ‘opdat de Koning der ere inga!’ O ja, als de poorten geopend zijn, zal Hij binnengaan! Hij was al eerder gewillig om binnen te komen. Hij had Zijn dienstknechten uitgezonden en tegen hen gezegd: ‘Open de poorten.’ Hij had het werk volbracht waarvoor Hij gekomen was. Hij wachtte om genadig te zijn. Er was bij Hem nooit enige onwil! De onwil lag geheel aan onze kant! En zodra die onwil is weggenomen en de poorten geopend zijn, zal de Koning der ere binnengaan.

U hoort nooit zeggen: ‘De wereld is niet geschikt voor de zon, want zij is zo donker; waar de zon komt, maakt zij immers licht.’ En als de wereld na een lange winter koud en bevroren is, wordt er niet tegen de lente gezegd: ‘U moet niet komen, want de wereld is niet geschikt voor u!’ Nee, de koesterende invloed van de lente ontdooit de rivieren, bekleedt de aarde met groen en verbreekt de boeien van de vorst! Zo maakt de lente zelf een paleis dat bij haar past en bestrooit het met bloemen uit haar eigen handen. Mijn Meester zal uw huis binnenkomen en daar wonen, hoewel u niet waardig bent dat Hij onder uw dak zou inkomen. Hij werd geboren in een kribbe waaruit de gehoornde ossen aten. Hij zal geboren worden in uw hart, waar eens duivels woonden. Als mijn Heere Zich dan toch neerbuigt, mag Hij Zich wel zo diep neerbuigen als Hij kan.

Het grootste wonder is dat Hij Zich überhaupt neerbuigt, niet dat Hij dat in een bepaalde richting doet. Want hoewel sommigen van u grove overtreders zijn geweest, terwijl anderen onder ons van jongs af aan nooit gevloekt en nooit een wellustige daad begaan hebben, is er toch niet zo’n groot verschil tussen u en ons dat het vreemd zou zijn als Hij tot u kwam. Als u in het ene opzicht zwart bent, zijn wij het in een ander. Bent u een dronkaard geweest, wel, ik ben een ongelovige geweest. Bent u een dief geweest, wel, ik ben God ontrouw geweest. En als er één zonde is waarin ik mij niet gestort heb, dan heb ik mij in een andere gestort. Uiteindelijk lijken wij sterk op elkaar. Als ons hart eenmaal vervuld is van het ware wonder dat Christus überhaupt zondaars heeft willen redden, is het niet zo vreemd meer dat Hij Zich verwaardigt die wonderlijke genade te tonen door hen te redden die door de roekeloosheid en vermetelheid van hun misdaden zichtbaar zulke grote zondaars zijn! Jezus Christus zal binnenkomen.

Deze titel behoort de Zaligmaker toe. Hij roept Hem uit in Zijn hoogste gezag. Hoe zal ik u dit uitleggen? Het gewicht, het zeer uitnemend eeuwig gewicht van heerlijkheid dat de Koning der ere toebehoort, kan ik niet uitleggen. Och, mochten uw gedachten mijn woorden overtreffen! Het is mij alsof ik een roep hoor: ‘Zie, uw Koning komt! De Koning! De Koning! Opzij, maak plaats! De Koning komt!’ Een ogenblik is er opschudding, gevolgd door een ademloze stilte. Iedereen vergeet de bezigheid waarmee hij bezig was en verliest de draad van de gedachten waarin hij verdiept was. Als vanzelf kijken alle ogen naar de richting van waaruit die roep hun oren bereikt: ‘De Koning der ere!’ Er gaat een huivering door u heen, een schok door uw hart, als u luistert naar de klank die van Zijn hoge voorrecht spreekt. ‘Wie is Hij, deze Koning der ere?’ Wat is dit voor een Vorst Die Zijns gelijke niet heeft, met een Naam, welke boven allen naam is, en een koninklijke waardigheid hoger dan die van de koningen der aarde? ‘De HEERE der heirscharen, Die is de Koning der ere.’ En terwijl u kijkt, is Hij nabij. U kijkt, u staart, u aanschouwt de pracht van Zijn hoge staat, en ontzag beneemt u de adem en bewondering houdt uw zinnen gevangen.

Vrij vertaald; om de betekenis te bewaren is het rijm losgelaten.

Als trouwe onderdanen moet u Hem dus al uw eer bewijzen. O, wilt u graag dat de Priester binnenkomt? ‘Ja,’ zegt u, ‘dat wil ik. Ik wil dat Christus als een Priester met Zijn kostbaar bloed binnenkomt, mij met hysop besprengt en mijn zonden wegneemt.’ Hij zal als Priester komen, maar niet als u Hem als uw Koning weigert. ‘Ja,’ zegt een ander, ‘ik wil Christus best als Profeet ontvangen. Ik wil de leerstukken begrijpen. Ze hebben mij veel hoofdbrekens gekost en ik wil ze doorgronden.’ Wel, Christus zal als Profeet komen, maar Hij zal niet als Profeet komen als u Hem niet ook als uw Koning wilt ontvangen. O zondaar, Jezus Christus moet in uw hart de heerschappij hebben, anders zult u Hem helemaal niet hebben! Kom nu, u hebt uw eigen wil gevolgd; die moet opgegeven worden.

Wel, ik schaam mij voor u! Nog geheel afgezien van het christendom bloos ik om u als een lafaard. U kunt toch zeker tegen hen zeggen: ‘Wat kan mij uw gelach schelen? Ik kan het u altijd met gelijke munt terugbetalen, alleen zorg ik ervoor dat het niet in uw geest gebeurt. Ik kan voor mijzelf opkomen, en als u ervoor kiest de duivel te dienen, wel, dit is toch een vrij land. Ik heb evenveel recht om de Koning der ere te dienen als u om de vorst der duisternis te dienen. Als u ervoor kiest naar de hel te gaan, laat mij dan naar de hemel gaan; daar zult u toch zeker geen wet tegen aannemen!’

Misschien komt die zin bij sommigen van u erg hard aan. Ik ken mensen die zeggen dat zij in principe baptist zijn, maar zij zijn nooit gedoopt! Baptisten zonder enig principe noem ik hen: mensen die de wil van hun Meester kennen, maar die niet willen gehoorzamen. Voor broeders die het niet inzien, kan ik veel begrip opbrengen. Ik denk wel dat zij het zouden kunnen inzien als zij dat wilden, maar als zij het gebod niet onderscheiden, kan ik begrijpen dat zij het niet gehoorzamen. Maar als mensen de wil van hun Heere kennen en die niet doen, dan weet ik niet zeker, hoewel ik over zoiets niet overhaast wil spreken, of moedwillige ongehoorzaamheid aan een bekend gebod van Christus geen teken is dat zij Christus helemaal verwerpen. Ik zou dat risico in elk geval zelf niet willen lopen. Ik zou het onveilig vinden om te zeggen dat ik geloofde gered te zijn, terwijl er een gebod van mijn Heere was dat ik kon gehoorzamen en waarvan ik duidelijk zag dat het mijn plicht was, maar waarvan ik plechtig verklaarde dat ik het mijn gehoorzaamheid zou onthouden. In zo’n geval heb ik Christus zeker niet in mijn hart laten binnenkomen!