Zendt O gij Moabieten.

Hertaald: Zendt O Moabieten.

de lammeren Hebreeuws, het lam, dat is, zoveel lammeren als gij tot schatting te geven schuldig zijt. De Moabieten betaalden aan den koning van Juda jaarlijks honderd duizend lammeren en honderd duizend rammen met de wol, gelijk af te nemen is uit 2 Sam. 8:2 , vergeleken met 2 Kon. 3:4 .

Hertaald: de lammeren Hebreeuws: het lam — dat is: zoveel lammeren als u als schatting verplicht bent te geven. De Moabieten betaalden de koning van Juda jaarlijks honderdduizend lammeren en honderdduizend rammen met de wol, zoals op te maken is uit 2 Sam. 8:2, vergeleken met 2 Kon. 3:4.

heerser Te weten van den koning van Juda, die een heer of heerser over uw land is geworden, van dien tijd af toen David u heeft overwonnen; 2 Sam. 8:2 . Anders: des heerschappers van het aardrijk, verstaande daarbij God den Heere, in dezen zin, alsof hij de Moabieten vermaande dat zij den waren God zouden aannemen, zulks doende blijken met hem lammeren op te offeren.

Hertaald: heerser Namelijk: van de koning van Juda, die heer of heerser over uw land geworden is vanaf de tijd dat David u overwonnen heeft; 2 Sam. 8:2. Anders: van de Heerser van de aarde; daaronder wordt dan God de HEERE verstaan, in die zin dat de profeet de Moabieten vermaant de ware God aan te nemen en dat te laten blijken door Hem lammeren te offeren.

Sela af, Dat is, van uw land af, hetwelk ten dele met klippen en rotsen is bezet, ten dele met de woestijn. Sela was de hoofdstad, op een rots gelegen.

Hertaald: Sela af, Dat is: vanuit uw land, dat deels vol klippen en rotsen is en deels uit woestijn bestaat. Sela was de hoofdstad, die op een rots lag.

naar de woestijn Hier kan men verstaan die woestijn van Juda, die daar is strekkende tot aan de Jordaan, waar die rivier in de Dode zee valt.

Hertaald: naar de woestijn Hier kan men de woestijn van Juda verstaan, die zich uitstrekt tot aan de Jordaan, waar die rivier in de Dode Zee uitmondt.

tot den berg Dat is, tot Jeruzalem, hetwelk aan den berg Zion ligt.

Hertaald: tot den berg Dat is: tot Jeruzalem, dat aan de berg Sion ligt.

Anderszins De zin is: Indien gijlieden dat niet doet, namelijk: Indien gij, Moabieten, den huize Davids niet gehoorzaamt, zo zal het geschieden, enz. Anders: want het zal geschieden.

Hertaald: Anderszins De betekenis is: als u dat niet doet — namelijk als u, Moabieten, het huis van David niet gehoorzaamt — dan zal het gebeuren, enzovoort. Anders: want het zal gebeuren.

de dochteren Dat is, de Moabietische vrouwen, getrouwde en ongetrouwde, gelijk Luc. 23:28 ; daar staat: Gij dochteren Jeruzalems; waaronder verstaan zijn zowel gehuwde als de ongehuwde. Anderen verstaan hier door de dochteren de kleine steden van het Moabietische land.

Hertaald: de dochteren Dat is: de Moabitische vrouwen, gehuwde en ongehuwde, zoals in Luk. 23:28, waar staat: gij dochters van Jeruzalem, waaronder zowel gehuwde als ongehuwde vrouwen verstaan worden. Anderen verstaan hier onder de dochters de kleine steden van het Moabitische land.

Arnon Arnon was het uiterste van der Moabieten land. Zodat als de profeet hier dreigt dat de dochteren Moabs aan de veren van Arnon zouden gebracht en overgevoerd worden, dat is te zeggen dat zij zouden verjaagd, of gevankelijk uit hun land zouden gevoerd worden.

Hertaald: Arnon Arnon lag aan de uiterste grens van het land van de Moabieten. Wanneer de profeet hier dreigt dat de dochters van Moab naar de veren van Arnon gebracht en overgezet zouden worden, wil dat dus zeggen dat zij verjaagd of in gevangenschap uit hun land weggevoerd zouden worden.

als een zwervende vogel, Dat is, als een vogel die heen en weer vliegt. Alzo zullen de dochteren der Moabieten uit haar nest, dat is uit haar vaderland en uit hare huizen en welvaart gedreven worden.

Hertaald: als een zwervende vogel, Dat is: als een vogel die heen en weer vliegt. Zo zullen de dochters van de Moabieten uit hun nest, dat is: uit hun vaderland en uit hun huizen en welvaart, verdreven worden.

Brengt Te weten, hoe gij het aanstaande ongeluk zult kunnen ontlopen.

Hertaald: Brengt Namelijk: hoe u het komende onheil zult kunnen ontlopen.

houdt gericht, Hier raadt de profeet den Moabieten dat zij oprecht handelen zouden, inzonderheid met de arme verdreven Joden, met dezen niet handelende gelijk eertijds hunne voorouders gedaan hadden; Deu 23 ; Jer 48 .

Hertaald: houdt gericht, Hier raadt de profeet de Moabieten aan oprecht te handelen, in het bijzonder met de arme, verdreven Joden, en met hen niet zo om te gaan als hun voorouders vroeger gedaan hebben; Deut. 23 en Jer. 48.

maakt uw schaduw Dat is, maakt dat uwe schaduw, dat is de verkwikking die zij van ulieden verzoeken, hen zo verkwikt in hun grootste vervolging, als de schaduw of duisternis van den nacht in den heten zomertijd de mensen verkwikt.

Hertaald: maakt uw schaduw Dat is: zorgt ervoor dat uw schaduw — dat is: de verkwikking die zij van u vragen — hen in hun zwaarste vervolging zo verkwikt als de schaduw of de duisternis van de nacht de mensen in de hete zomertijd verkwikt.

verbergt Hier spreekt de profeet duidelijk uit hetgeen hij straks met verbloemde woorden gezegd heeft.

Hertaald: verbergt Hier zegt de profeet in duidelijke woorden wat hij zojuist in beeldspraak gezegd heeft.

de verdrevenen, Te weten de Joden, die uit hun land verdreven zijn.

Hertaald: de verdrevenen, Namelijk: de Joden, die uit hun land verdreven zijn.

meldt Dat is, verraadt hen niet, geeft hen niet over in de handen hunner vijanden, gelijk gij wel pleegt te doen.

Hertaald: meldt Dat is: verraadt hen niet, geeft hen niet over in de handen van hun vijanden, zoals u gewoonlijk doet.

den omzwervende Dat is, de Joden, die hunne toevlucht tot u nemen.

Hertaald: den omzwervende Dat is: de Joden, die hun toevlucht tot u nemen.

Laat Dit spreekt God de Heere.

Hertaald: Laat Dit spreekt God de HEERE.

mijn verdrevenen Dat is, die mij toebehoren, alhoewel Ik hen, om hunner zonden wil, nu een geruimen tijd dapperlijk gekastijd heb. Aangaande de manier van spreken, zie Ps. 37:22 .

Hertaald: mijn verdrevenen Dat is: zij die Mij toebehoren, hoewel Ik hen om hun zonden nu een geruime tijd flink gekastijd heb. Over deze manier van spreken, zie Ps. 37:22.

onder u Hebreeuws, in u; dat is, bij u, in het Moabietische land.

Hertaald: onder u Hebreeuws: in u — dat is: bij u, in het Moabitische land.

wees gij hun Dat is, oefent medelijden en barmhartigheid over de Israëlieten, laat hen herberg bij u vinden.

Hertaald: wees gij hun Dat is: oefent medelijden en barmhartigheid jegens de Isra«lieten en laat hen bij u onderdak vinden.

des verstoorders; Dat is, van den Assyriër, die de Joden en andere natiën zeer vervolgd en jammerlijk geplaagd heeft.

Hertaald: des verstoorders; Dat is: van de Assyriër, die de Joden en andere volken zwaar vervolgd en jammerlijk geplaagd heeft.

heeft een einde, Of, zal haast een einde hebben, en zo in het volgende. Alsof de Heere zeide: Gij, Moabieten, behoort u beleefd jegens mijn volk te gedragen, want het zal niet altoos onderdrukt worden van zijne vijanden; Ik zal het eindelijk redden en het koninkrijk van Juda alzo herstellen, dat het gelegenheid en macht zal hebben om ulieden te vergelden de weldaden, die zij van uwe hand ontvangen zullen; daar zij ulieden integendeel zullen kunnen vergelden de schade en onbarmhartigheid, die gij hun zult bewijzen.

Hertaald: heeft een einde, Of: zal spoedig een einde hebben; zo ook in het vervolg. Alsof de HEERE zei: u, Moabieten, behoort u vriendelijk tegenover Mijn volk te gedragen, want het zal niet altijd door zijn vijanden onderdrukt worden. Ik zal het ten slotte redden en het koninkrijk Juda herstellen. Dan zal het gelegenheid en macht hebben om u de weldaden te vergelden die het van uw hand ontvangen zal — en omgekeerd ook de schade en onbarmhartigheid die u het aandoet.

de vertreders Hebreeuws, de vertreder; dat is alle en een iegelijk vertreder, dat is verdrukker mijns volks.

Hertaald: de vertreders Hebreeuws: de vertreder — dat is: elke vertreder, dat is: onderdrukker van Mijn volk.

zijn van de aarde Dat is, zullen, enz.

Hertaald: zijn van de aarde Dat is: zullen zijn, enzovoort.

een troon Dat is, een koninkrijk of koninklijke waardigheid.

Hertaald: een troon Dat is: een koninkrijk of koninklijke waardigheid.

bevestigd Of, bereid worden.

Hertaald: bevestigd Of: bereid worden.

in goedertierenheid, Te weten, door de goedertierenheid van God. Anders, in genade.

Hertaald: in goedertierenheid, Namelijk: door de goedertierenheid van God. Anders: in genade.

bestendig Hebreeuws, in waarheid; dat is, stijf en vast.

Hertaald: bestendig Hebreeuws: in waarheid — dat is: stevig en vast.

in de tent van David, Dat is, een van het geslacht van David, te weten Christus. Hij alleen bezit bestendiglijk den stoel Davids, want Hij heeft een eeuwig koninkrijk.

Hertaald: in de tent van David, Dat is: iemand uit het geslacht van David, namelijk Christus. Hij alleen bezit blijvend de troon van David, want Hij heeft een eeuwig koninkrijk.

vaardig Dat is, haastelijk gevende wat recht is, hetzij den goeden of den kwaden. Anders: in het recht wel ervaren; gelijk Ezra 7:6 . Zo de profeet in vs.5 wederom de Moabieten vermaant, dat zij zich over de verdreven Joden ontfermen zouden; dewijl hun vervallen koninkrijk wederom zou opgericht worden, en in der eeuwigheid bestendig blijven zou.

Hertaald: vaardig Dat is: snel gevend wat recht is, hetzij aan de goeden of aan de kwaden. Anders: goed ervaren in het recht, zoals in Ezra 7:6. Zo vermaant de profeet in vers 5 de Moabieten opnieuw dat zij zich over de verdreven Joden zouden ontfermen, omdat hun vervallen koninkrijk weer opgericht zou worden en in eeuwigheid zou blijven bestaan.

Wij hebben Te weten, God de Vader, Zoon en Heilige Geest. Sommigen verstaan den profeet en Joden en andere omliggende natiën. Eenigen voegen hier het woordje maar bij, aldus: [Maar] wij hebben gehoord, enz., alsof hij zeide: Dit voorverhaalde vereist wel God van de Moabieten, en zij waren het wel schuldig te doen; ook zou het hun voordelig zijn. Maar zij zijn zo hovaardig, dat zij geen goeden raad, dien anderen hun geven, willen volgen.

Hertaald: Wij hebben Namelijk: God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Sommigen verstaan de profeet, de Joden en andere omliggende volken. Sommigen voegen hier het woordje maar aan toe: maar wij hebben gehoord, enzovoort — alsof hij zei: dit alles vraagt God wel van de Moabieten, en zij waren het ook verplicht te doen; het zou hun ook voordeel brengen. Maar zij zijn zo hoogmoedig dat zij geen goede raad van anderen willen opvolgen.

Moab, Dat is, der Moabieten.

Hertaald: Moab, Dat is: van de Moabieten.

zijn alzo Dat is tevergeefs, nochtans verlaat hij zich op hen, als op grendelen of handbomen. Anders: [Maar] zijne leugens [doen het] zo niet.

Hertaald: zijn alzo Dat is: tevergeefs; en toch verlaat hij zich erop als op grendels of draagbomen. Anders: maar zijn leugens houden geen stand.

Daarom Te weten vanwege den gruwelijken inval der Assyriërs, gelijk af te nemen is uit vs.14.

Hertaald: Daarom Namelijk: vanwege de gruwelijke inval van de Assyriërs, zoals op te maken is uit vers 14.

Moab over Moab Dat is, de ene Moabiet over den anderen; te weten, de levende zo over de doden als over de levenden.

Hertaald: Moab over Moab Dat is: de ene Moabiet over de andere, namelijk de levenden zowel over de doden als over de levenden.

fondamenten Anders: flessen, van deze plaats, zie boven Jes. 15:1 .

Hertaald: fondamenten Anders: flessen; over deze plaats, zie hierboven Jes. 15:1.

zuchten, Anders, rouw dragen. Anders, murmelen, binnensmonds spreken.

Hertaald: zuchten, Anders: rouw dragen. Anders: mompelen, binnensmonds spreken.

zij zijn gebroken Of, zij zullen gebroken worden, of gebroken zijnde; dit nemen sommigen op de fondamenten, sommigen op de zuchtende lieden.

Hertaald: zij zijn gebroken Of: zij zullen gebroken worden, of: terwijl zij gebroken zijn. Sommigen betrekken dit op de fundamenten, anderen op de zuchtende mensen.

Want Hier wijst de profeet nu breder aan de oorzaak van het wenen der Moabieten, en hij spreekt hier, gelijk elders meer, alsof alrede geschied ware hetgeen nog geschieden zou.

Hertaald: Want Hier wijst de profeet uitvoeriger de oorzaak aan van het wenen van de Moabieten, en hij spreekt hier, zoals ook elders, alsof al gebeurd was wat nog gebeuren zou.

de velden Gelijk 2 Kon. 23:4 . Anders: wijnstokken.

Hertaald: de velden Zoals in 2 Kon. 23:4. Anders: wijnstokken.

Hesbon Zie Joz. 13:17 .

Hertaald: Hesbon Zie Joz. 13:17.

zijn verflauwd, Anders: zullen verflauwen, of verzwakken; dat is, verwelken.

Hertaald: zijn verflauwd, Anders: zullen verflauwen of verzwakken — dat is: verwelken.

Sibma, Van Sibma wordt ook melding gemaakt Num. 32:38 ; Joz. 13:19 .

Hertaald: Sibma, Van Sibma wordt ook melding gemaakt in Num. 32:38 en Joz. 13:19.

de heren Dat is, de vorsten der Assyriërs.

Hertaald: de heren Dat is: de vorsten van de Assyriërs.

zij Te weten die wijnstokken.

Hertaald: zij Namelijk: die wijnstokken.

reiken tot Zie Jer. 48:32 .

Hertaald: reiken tot Zie Jer. 48:32.

de woestijn; Versta hier de woestijn aan de Jordaan, gelijk vs.1.

Hertaald: de woestijn; Versta hier de woestijn aan de Jordaan, zoals in vers 1.

scheuten Of scheutelingen, of ranken.

Hertaald: scheuten Of: uitlopers, of ranken.

gegaan over zee Versta, de zee bij Jaezer, gelijk blijkt Jer. 48:32 .

Hertaald: gegaan over zee Versta: de zee bij Jaezer, zoals blijkt uit Jer. 48:32.

Daarom Anders: daarom beween ik het geween Jaezers; [dat is, het jammer, hetwelk die stad zal doen wenen], den wijnstok van Sibma. Alsof hij zeide: Ik heb zulk een schrik van de verwoesting van Sibma, dat zo wanneer mij dezelve in den zin komt, zo beweegt zij mij tot schreien, alzo wel als ik doe over Jaezer, Hesbon en Eleale. Zie boven Jes. 15:5 , onder Jes. 21:3 .

Hertaald: Daarom Anders: daarom beween ik het geween van Jaezer — dat is: de jammer waarover die stad zal wenen — en de wijnstok van Sibma. Alsof hij zei: ik ben zo geschrokken van de verwoesting van Sibma dat die mij, telkens wanneer zij mij te binnen schiet, tot schreien beweegt, net zoals ik doe over Jaezer, Hesbon en Eleále. Zie hierboven Jes. 15:5 en hieronder Jes. 21:3.

ik maak u Of, ik bedauw, begiet, bespreng, bespuit u.

Hertaald: ik maak u Of: ik bedauw, begiet, besprenkel, besproei u.

is gevallen; Dat is, heeft een einde. In den oogst pleegt men vreugdeliedjes te zingen, die hoort men nu niet meer, wil de profeet zeggen; zie Jer. 25:30 .

Hertaald: is gevallen; Dat is: heeft een einde. Bij de oogst pleegt men vreugdeliederen te zingen; die hoort men nu niet meer, wil de profeet zeggen; zie Jer. 25:30.

weggenomen Hebreeuws, verzameld is; Ps. 26:9 .

Hertaald: weggenomen Hebreeuws: verzameld is; Ps. 26:9.

van het vruchtbare veld, Anders: van Karmel, hetwelk is de naam van een vruchtbaren berg en streek; zie 2 Kon. 19:23 , en wijders 1 Sam. 25:2 .

Hertaald: van het vruchtbare veld, Anders: van Karmel, wat de naam is van een vruchtbare berg en streek; zie 2 Kon. 19:23 en verder 1 Sam. 25:2.

de druiven treder Zie de aantekening Jer. 25:30 .

Hertaald: de druiven treder Zie de aantekening bij Jer. 25:30.

geen wijn Dat is, hij treedt geen druiven daar men den wijn uitperst.

Hertaald: geen wijn Dat is: hij treedt geen druiven waaruit men de wijn perst.

in de wijnbakken, Of, in de kuipen.

Hertaald: in de wijnbakken, Of: in de kuipen.

ik heb Dit spreekt God de Heere.

Hertaald: ik heb Dit spreekt God de HEERE.

het vreugdegeschrei Of, lofliedjes; gelijk Richt. 9:27 .

Hertaald: het vreugdegeschrei Of: lofliederen, zoals in Richt. 9:27.

Daarom Dit spreekt de profeet.

Hertaald: Daarom Dit spreekt de profeet.

rommelt Te weten van treurigheid.

Hertaald: rommelt Namelijk: van droefheid.

over Moab, Dat is, vanwege die ellende, die Moab overkomt; zie de aantekening Jes. 15:5 .

Hertaald: over Moab, Dat is: vanwege de ellende die Moab overkomt; zie de aantekening bij Jes. 15:5.

als een harp, Te weten wanneer men derzelver snaren roert met den vinger.

Hertaald: als een harp, Namelijk: wanneer men de snaren daarvan met de vinger beroert.

mijn binnenste Dat is, mijn hart.

Hertaald: mijn binnenste Dat is: mijn hart.

over Te weten, omdat die schone stad zo jammerlijk verwoest en geruïneerd is.

Hertaald: over Namelijk: omdat die schone stad zo jammerlijk verwoest en verwoest is.

Kir-heres Anders ook genaamd Kir en Kir hareseth . Zie boven Jes. 15:1 , en hier boven vs.7.

Hertaald: Kir-heres Elders ook Kir en Kir-Hareseth genoemd. Zie hierboven Jes. 15:1 en hier boven vers 7.

vermoeid Te weten van zijne goden aan te roepen en hun offeranden te doen, hulp verzoekende tegen zijne vijanden.

Hertaald: vermoeid Namelijk: van het aanroepen van zijn goden en het brengen van offers aan hen om hulp tegen zijn vijanden te vragen.

op de hoogten, Op de hoogten hadden de Moabieten en andere afgodendienaars hunne altaren.

Hertaald: op de hoogten, Op de hoogten hadden de Moabieten en andere afgodendienaars hun altaren.

hij Te weten Moab, dat is de Moabieten.

Hertaald: hij Namelijk: Moab, dat is: de Moabieten.

in zijn heiligdom Te weten in den tempel van zijnen afgod Chamos; Num. 21:29 ; 1 Kon. 11:7 . Hopende dat, ofschoon die andere goden hem niet geholpen hadden, Chamos immers hem zou horen en uit den nood helpen.

Hertaald: in zijn heiligdom Namelijk: in de tempel van zijn afgod Kamos; Num. 21:29 en 1 Kon. 11:7. Hij hoopte dat Kamos hem in elk geval zou horen en uit de nood helpen, ook al hadden die andere goden hem niet geholpen.

hij zal niet Te weten Chamos zal hem niet kunnen helpen, of hij [te weten Moab] zal niets vermogen, of niets kunnen uitrichten, alzo weinig als hij op de hoogten uitgericht of afgebeden en verkregen had.

Hertaald: hij zal niet Namelijk: Kamos zal hem niet kunnen helpen; of: hij, namelijk Moab, zal niets vermogen of niets kunnen bereiken, even weinig als hij op de hoogten bereikt of door bidden verkregen had.

van toen af Te weten, van dien tijd af dat zij den koning van Juda zijn onderworpen geweest; zie 2 Sam. 8:2 . Of, van den tijd af der openbaring dezer profetie.

Hertaald: van toen af Namelijk: vanaf de tijd dat zij aan de koning van Juda onderworpen geweest zijn; zie 2 Sam. 8:2. Of: vanaf de tijd dat deze profetie geopenbaard is.

nu spreekt Te weten nu zij alle vermaningen en dreigementen der profeten verachten.

Hertaald: nu spreekt Namelijk: nu zij alle vermaningen en dreigementen van de profeten verachten.

Binnen Of, over drie jaren, of na den uitgang van drie jaren; te weten in het vierde jaar van den koning Hizkia, want de profeet heeft dit gesproken in het eerste jaar der regering van dezen koning, gelijk te zien is boven Jes. 14:28 , waar deze predikatie begint. De volbrenging derzelve zie 2 Kon. 18:9 , alwaar geschreven staat dat Salmanassar tegen Samaria getogen is in het vierde jaar van Hizkia; waaruit af te nemen is dat hij in het doorreizen de Moabieten heeft bedwongen, waarvan hier in dezen tekst gesproken wordt. Maar dit is maar een begin van hun jammer en verderf geweest, hetwelk een geruimen tijd hierna volkomenlijker geschied is, gelijk lang na den profeet Jesaja hun de profeet Jeremia zulks voorzegd heeft; Jer 48 .

Hertaald: Binnen Of: over drie jaar, of na het verstrijken van drie jaar, namelijk in het vierde jaar van koning Hizkia; want de profeet heeft dit gesproken in het eerste jaar van de regering van deze koning, zoals te zien is hierboven in Jes. 14:28, waar deze prediking begint. Voor de vervulling ervan, zie 2 Kon. 18:9, waar geschreven staat dat Salmanassar in het vierde jaar van Hizkia tegen Samaria opgetrokken is. Daaruit is op te maken dat hij op de doortocht de Moabieten onderworpen heeft, waarover het hier gaat. Maar dit was slechts een begin van hun jammer en verderf, dat een geruime tijd hierna vollediger gebeurd is, zoals de profeet Jeremia hun dat lang na de profeet Jesaja voorzegd heeft; Jer. 48.

als de jaren Dat is, wel geteld en nauw gerekend. Men geeft een gehuurden knecht zijn bedongen loon als zijn tijd om is, niet eer en ook niet later; vergelijk Jes. 21:16 .

Hertaald: als de jaren Dat is: goed geteld en nauwkeurig berekend. Men geeft een gehuurde knecht zijn afgesproken loon wanneer zijn tijd om is, niet eerder en ook niet later; vergelijk Jes. 21:16.

met al die grote Anders: met al dien groten rijkdom, of overvloed; zie Ps. 37:16 ; Pred. 5:9 .

Hertaald: met al die grote Anders: met al die grote rijkdom of overvloed; zie Ps. 37:16 en Pred. 5:9.