is uw Liefste Dit zijn de woorden der dochteren van Jeruzalem, waarvan gesproken is Hoogl. 5:16 .

Hertaald: is uw Liefste Dit zijn de woorden van de dochters van Jeruzalem, waarover in Hoogl. 5:16 gesproken is.

het aangezicht Te weten, van u tot anderen, of tot een andere plaats.

Hertaald: het aangezicht Namelijk: van u naar anderen, of naar een andere plaats.

opdat wij Hem Of, en wij zullen Hem met u zoeken. De dochteren van Jeruzalem, hebbende gehoord hoe de Bruid haren Bruidegom geprezen had, zijn daardoor bewogen geworden om ernstiglijk tot tweemaal toe naar Hem te vragen [alzo haar groten ijver uitdrukkende], en zij beloven dat zij Hem met haar willen zoeken, opdat zij zijne genade en zegeningen mede mochten deelachtig worden. Dusdanig is de kracht der predikatie van het heilige Evangelie in de harten der uitverkorenen. Zie Hand. 2:37 , Hand. 4:4 , en Hand. 11:20-21 .

Hertaald: opdat wij Hem Of: en wij zullen Hem met u zoeken. De dochters van Jeruzalem zijn, nu zij gehoord hebben hoe de Bruid haar Bruidegom geprezen heeft, daardoor bewogen om tot tweemaal toe ernstig naar Hem te vragen — waarmee zij hun grote ijver uitdrukken — en zij beloven dat zij Hem met haar willen zoeken, opdat ook zij deel zouden krijgen aan Zijn genade en zegeningen. Zo groot is de kracht van de prediking van het heilig Evangelie in de harten van de uitverkorenen. Zie Hand. 2:37, Hand. 4:4 en Hand. 11:20-21.

Mijn Liefste De Bruid, die eerst haren Bruidegom gezocht maar niet gevonden had, weet nu waar Hij is, en zij onderwijst anderen daarvan; zodat wij hier zien vervuld hetgeen Christus belooft, Matt. 7:7 :Zoekt en gij zult vinden. Zie Deut. 4:29 .

Hertaald: Mijn Liefste De Bruid, die eerst haar Bruidegom gezocht maar niet gevonden had, weet nu waar Hij is en onderwijst anderen daarover. Zo zien wij hier vervuld wat Christus belooft in Matth. 7:7: zoekt en gij zult vinden. Zie Deut. 4:29.

in Zijn hof, De hof van Christus is zijne gemeente, gelijk boven Hoogl. 4:16 , en Hoogl. 5:1 . Daar is Hij te zoeken en te vinden.

Hertaald: in Zijn hof, De hof van Christus is Zijn gemeente, zoals hierboven in Hoogl. 4:16 en Hoogl. 5:1. Daar is Hij te zoeken en te vinden.

de specerijbedden, Het schijnt dat hiermede te kennen gegeven worden de hopen, of gezelschappen der gelovigen, in wier harten, als in een goede aarde, het goede zoetriekende zaad van het goddelijke Woord gezaaid wordt; Matt. 13:8 , Matt. 13:23 . Dit is des Bruidegoms lusthof, waar Hij met zijn genade en geest altijd omtrent is, en Hij schept zijn vermaak in de goede werken der gelovigen, gelijk iemand doet in lieflijke kruidbedden met allerlei kostelijke specerijen en bloemen bezet en bezaaid.

Hertaald: de specerijbedden, Het lijkt dat hiermee de scharen of gezelschappen van de gelovigen te kennen gegeven worden, in wier harten als in goede aarde het goede, welriekende zaad van het goddelijke Woord gezaaid wordt; Matth. 13:8 en Matth. 13:23. Dit is de lusthof van de Bruidegom, waar Hij met Zijn genade en Geest altijd omheen is; en Hij schept vermaak in de goede werken van de gelovigen, zoals iemand dat doet in lieflijke kruidbedden, bezet en bezaaid met allerlei kostbare specerijen en bloemen.

om te weiden Dat is om gemeenschap met zijne uitverkorenen te hebben, etende en genietende zijn aangename vrucht. Zie boven Hoogl. 4:16 ; alsook om de zijnen te weiden, te voeden en deelachtig te maken de gaven van den Heiligen Geest.

Hertaald: om te weiden Dat is: om gemeenschap met Zijn uitverkorenen te hebben, terwijl Hij hun aangename vrucht eet en geniet. Zie hierboven Hoogl. 4:16; en ook om de Zijnen te weiden, te voeden en deel te geven aan de gaven van de Heilige Geest.

in de hoven, Dat is, in de particuliere kerken en verzamelingen der gelovigen; gelijk Hoogl. 5:1 .

Hertaald: in de hoven, Dat is: in de afzonderlijke kerken en samenkomsten van de gelovigen, zoals in Hoogl. 5:1.

om de leliën Dat is, om tot zicht te vergaderen zijn uitverkoren volk, hetwelk vergeleken wordt bij de leliën onder de doornen; Hoogl. 2:2 .

Hertaald: om de leliën Dat is: om Zijn uitverkoren volk tot Zich te vergaderen, dat vergeleken wordt met de leliën onder de doornen; Hoogl. 2:2.

Ik ben mijns Liefsten, De Bruid verheugt zich hier vanwege de liefde en den vrede, tussen haren Bruidegom en haar vernieuwd, onaangezien haar vorige zwakheden en wederwaardigheden. Deze zelfde woorden spreekt de Bruid ook van haren Bruidegom, boven Hoogl. 2:16 , en onder Hoogl. 7:10 ; doch een weinig in een anderen zin.

Hertaald: Ik ben mijns Liefsten, De Bruid verheugt zich hier over de liefde en de vrede die tussen haar Bruidegom en haar vernieuwd zijn, ondanks haar eerdere zwakheden en wederwaardigheden. Dezelfde woorden spreekt de Bruid ook over haar Bruidegom hierboven in Hoogl. 2:16 en hieronder in Hoogl. 7:10, maar wel in een iets andere zin.

Die onder de leliën Dat is, niet alleen op een gezonde weide, maar ook op een overvloedige lustige weide, tot verkwikking en tot eeuwigen troost zijner schapen.

Hertaald: Die onder de leliën Dat is: niet alleen op een gezonde weide, maar ook op een overvloedige, aangename weide, tot verkwikking en eeuwige troost van Zijn schapen.

Gij zijt schoon, De Bruidegom, zijne Bruid gevonden hebbende, roemt haar vanwege de menigvuldige gaven, waarmede zij versierd is. Zie boven, Hoogl. 4:1 .

Hertaald: Gij zijt schoon, De Bruidegom, Die Zijn Bruid gevonden heeft, roemt haar vanwege de vele gaven waarmee zij versierd is. Zie hierboven Hoogl. 4:1.

Thirza, Dit was ene stad in het land Kanaän, niet wijd van Samaria gelegen, in welke hof gehouden heeft een van de koningen, die Jozua heeft overwonnen; Joz. 12:24 . Naderhand hebben de koningen van Israël er hof gehouden, totdat Samaria gebouwd was door Omri. Zie 1 Kon. 14:17 , en 1 Kon. 15:21 , 1 Kon. 15:33 , en 1 Kon. 16:6 , 1 Kon. 16:8 , 1 Kon. 16:23 . De Griekse overzetters vertalen het woord Tihrtsa, en stellen in den tekst, goed vermaak, of gunstige aanneming. Waaruit af te nemen is dat het een schone aangename stad geweest is, in hoedanige plaatsen de koningen en prinsen plachten te wonen. Dusdanige fraaiheid of schoonheid wordt hier de Bruid toegeschreven, zijnde schoon en aangenaam gemaakt door Christus haren Bruidegom; Ef. 1:6 , en Ef. 5:27 .

Hertaald: Thirza, Dit was een stad in het land Kanaän, niet ver van Samaria, waar een van de koningen die Jozua overwonnen heeft hof gehouden heeft; Joz. 12:24. Later hebben de koningen van Israël er hof gehouden, totdat Samaria door Omri gebouwd was. Zie 1 Kon. 14:17, 1 Kon. 15:21, 1 Kon. 15:33, 1 Kon. 16:6, 1 Kon. 16:8 en 1 Kon. 16:23. De Griekse vertalers vertalen het woord Tihrtsa en zetten in de tekst: goed vermaak, of gunstige aanneming. Daaruit is op te maken dat het een schone, aangename stad geweest is, zoals de plaatsen waar koningen en vorsten plachten te wonen. Zo'n fraaiheid of schoonheid wordt hier aan de Bruid toegeschreven, die schoon en aangenaam gemaakt is door Christus, haar Bruidegom; Ef. 1:6 en Ef. 5:27.

Jeruzalem, De stad Jeruzalem is vermaard vanwege hare schoonheid en heerlijkheid. Zij is eertijds de vermaardste stad geweest van geheel het Oosten, Plin. lib. 5 cap. 14. Zij was de stoel van den zuiveren godsdienst en de woonplaats der koningen van Juda; Psa 122 . Zij wordt genoemd de vreugde der ganse aarde; Ps. 48:3 .

Hertaald: Jeruzalem, De stad Jeruzalem is beroemd vanwege haar schoonheid en heerlijkheid. Zij is vroeger de meest vermaarde stad van het hele Oosten geweest, zoals Plinius schrijft in boek 5, hoofdstuk 14. Zij was de zetel van de zuivere godsdienst en de woonplaats van de koningen van Juda; Ps. 122. Zij wordt de vreugde van de hele aarde genoemd; Ps. 48:3.

schrikkelijk Dat is, vol van majesteit en moed, vreeslijk in de ogen harer vijanden, gelijk onder vs.10.

Hertaald: schrikkelijk Dat is: vol majesteit en moed, ontzagwekkend in de ogen van haar vijanden, zoals hieronder in vers 10.

als slagorden Hebreeuws, als gebanierden; te weten, legers, of slagorden; dat is als legers, staande onder hunne banieren, of vaandels in slagorde, vaardig om slag te leveren. Daarom is de kerk van Christus schrikkelijk voor de ogen harer vijanden, omdat zij omlegerd is met vele krachtige engelen, 2 Kon. 6:17 , en 2 Kon. 19:35 ; idem omdat zij gewapend is met geestelijke wapenen, zie Hand. 5:11 ; Ef. 6:13 ; 2 Kor. 10:4 . Zie ook onder, vs.10.

Hertaald: als slagorden Hebreeuws: als gebanierden, namelijk legers of slagorden — dat is: als legers die onder hun banieren of vaandels in slagorde staan, gereed om slag te leveren. Daarom is de kerk van Christus ontzagwekkend in de ogen van haar vijanden: omdat zij omringd is door vele machtige engelen, 2 Kon. 6:17 en 2 Kon. 19:35, en ook omdat zij gewapend is met geestelijke wapens, zie Hand. 5:11, Ef. 6:13 en 2 Kor. 10:4. Zie ook hieronder vers 10.

Wend uw ogen Manier van spreken, uitdrukkende de grootheid der liefde van Christus. Anders: Wend uw ogen naar mij toe. Het Hebreeuwse woord betekent somtijds zich tot iemand wenden, gelijk 1 Kron. 12:23 , somtijds zich van iemand afwenden, gelijk Ezech. 7:22 .

Hertaald: Wend uw ogen Een manier van spreken die de grootheid van de liefde van Christus uitdrukt. Anders: wend uw ogen naar Mij toe. Het Hebreeuwse woord betekent soms zich tot iemand wenden, zoals in 1 Kron. 12:23, en soms zich van iemand afwenden, zoals in Ezech. 7:22.

van Mij af, Of, tegenover mij, gelijk Num. 2:2 .

Hertaald: van Mij af, Of: tegenover Mij, zoals in Num. 2:2.

zij doen Mij Anders: Zij hebben mij opgelicht, of verheven.

Hertaald: zij doen Mij Anders: zij hebben Mij opgeheven, of verheven.

uw haar is Zie de aantekening Hoogl. 4:1 .

Hertaald: uw haar is Zie de aantekening bij Hoogl. 4:1.

van Gilead Hier staat alleen Gilead, maar Hoogl. 4:1 staat, de berg Gilead. Zo op de ene als op de andere plaats wordt de gehele landstreek van Gilead verstaan.

Hertaald: van Gilead Hier staat alleen Gilead, maar in Hoogl. 4:1 staat: de berg Gilead. Op beide plaatsen wordt de hele landstreek Gilead bedoeld.

Uw tanden Zie de aantekening boven Hoogl. 4:2 .

Hertaald: Uw tanden Zie de aantekening hierboven bij Hoogl. 4:2.

Uw wangen Zie boven, Hoogl. 4:3 .

Hertaald: Uw wangen Zie hierboven Hoogl. 4:3.

Er zijn Deze woorden mag men ook nemen als onder voorwaarde gesproken zijnde, aldus: Laat daar zestig koninginnen zijn; dat is, al waren er zestig koninginnen, enz., nochtans is eene mijne duif, enz.

Hertaald: Er zijn Deze woorden mag men ook opvatten als voorwaardelijk gesproken, zo: laten er zestig koninginnen zijn — dat is: al waren er zestig koninginnen, enzovoort, toch is er één Mijn duif, enzovoort.

Zestig . . . tachtig Dit spreekt de Bruidegom Christus onder den naam van Salomo, die zijn voorbeeld geweest is. Eenigen besluiten hieruit dat Salomo dit lied gedicht heeft in de eerste jaren van zijn koninkrijk, toen hij nog zovele vrouwen en bijwijven gehad heeft; 1 Kon. 11:3 . Doch enigen menen dat hier een zeker getal voor een onzeker gesteld is; Job 5:19 ; Mi. 5:4 , en elders meer. De geestelijke zin is dat de ware kerk alleen de kerk van Christus te achten is, gelijk hier vs.9 breder gezegd wordt.

Hertaald: Zestig . . . tachtig Dit spreekt de Bruidegom Christus onder de naam van Salomo, die een voorafbeelding van Hem geweest is. Sommigen leiden hieruit af dat Salomo dit lied gedicht heeft in de eerste jaren van zijn koningschap, toen hij nog zoveel vrouwen en bijvrouwen had; 1 Kon. 11:3. Anderen menen echter dat hier een bepaald getal voor een onbepaald aantal staat; Job 5:19, Micha 5:4 en nog elders. De geestelijke betekenis is dat alleen de ware kerk voor de kerk van Christus gehouden moet worden, zoals hier in vers 9 uitvoeriger gezegd wordt.

bijwijven, Van het woord bijwijven zie Gen. 22:24 . Het schijnt dat door deze koninginnen en bijwijven verstaan worden die kerken, die zich voor ware kerken uitgeven, maar geen inwendige geestelijke gemeenschap met den Bruidegom Christus hebben, hoewel zij door Gods genade daartoe kunnen gebracht worden.

Hertaald: bijwijven, Over het woord bijvrouwen, zie Gen. 22:24. Het lijkt dat met deze koninginnen en bijvrouwen die kerken bedoeld worden die zich voor ware kerken uitgeven maar geen innerlijke, geestelijke gemeenschap met de Bruidegom Christus hebben, hoewel zij door Gods genade daartoe gebracht kunnen worden.

maagden Versta hier dienstmaagden of staatjonkvrouwen der koninginnen, gelijk Est. 2:9 ; Ps. 45:15 ; en bij deze dienstmaagden wordt verstaan het volk, dat van de groten afhangt en zich van dezelven laat leiden, hetwelk verre de grootste hoop in de wereld is.

Hertaald: maagden Versta hier de dienstmaagden of hofdames van de koninginnen, zoals in Esth. 2:9 en Ps. 45:15. Met deze dienstmaagden wordt het volk bedoeld dat van de groten afhankelijk is en zich door hen laat leiden, en dat verreweg de grootste massa in de wereld vormt.

Een enige Of, [maar] zij alleen is mijn duif. Dit wordt gesteld tegen het groot getal der koninginnen, enz., vs.8. En hier wordt de Bruid van Christus, die maar een is, [gelijk er maar een lichaam, een Geest, eene hoop, een Heere, een geloof is; Ef. 4:4-5 ] gesteld en meer geacht dan het groot getal van anderen, die in hun eigen en anderer mensen mening koninginnen en prinsessen zijn. Zie wat God tot Israël spreekt Ex. 19:5 ; 2 Sam. 7:23 .

Hertaald: Een enige Of: maar zij alleen is Mijn duif. Dit wordt gesteld tegenover het grote getal koninginnen enzovoort in vers 8. Hier wordt de Bruid van Christus, die er maar één is — zoals er ook maar één lichaam, één Geest, één hoop, één Heere en één geloof is, Ef. 4:4-5 — hoger gesteld en meer geacht dan het grote aantal anderen die in hun eigen ogen en in die van andere mensen koninginnen en prinsessen zijn. Zie wat God tot Israël spreekt in Ex. 19:5 en 2 Sam. 7:23.

de enige harer Al de particuliere kerken op aarde, die rechtzinnig zijn, maken tezamen niet meer dan een lichaam; Ef. 4:16 . De enige kerk zijnde als de enige en wettelijke dochter van het hemelse Jeruzalem, hetwelk is de algemene kerk, welke is onzer aller moeder; Gal. 4:26 .

Hertaald: de enige harer Alle afzonderlijke kerken op aarde die rechtzinnig zijn, vormen samen niet meer dan één lichaam; Ef. 4:16. Die ene kerk is als de enige en wettige dochter van het hemelse Jeruzalem, dat de algemene kerk is, en die de moeder van ons allen is; Gal. 4:26.

de zuivere Of, gezuiverde of uitgelezene, of de klare, en alzo onder vs.10, en 1 Kron. 7:40 . Daar zijn wel vele bastaardkerken, maar daar is niet meer dan een zuivere, wettelijke uitverkoren kerk. Van welke zie 1 Petr. 1:2 .

Hertaald: de zuivere Of: gezuiverde, of uitgelezen, of heldere; zo ook hieronder in vers 10 en in 1 Kron. 7:40. Er zijn wel veel onechte kerken, maar er is niet meer dan één zuivere, wettige, uitverkoren kerk. Zie daarover 1 Petr. 1:2.

dergenen, Hebreeuws, van hare baarster.

Hertaald: dergenen, Hebreeuws: van haar die haar gebaard heeft.

de dochters Te weten, de dochters of maagden van wie vs.8 gesproken is.

Hertaald: de dochters Namelijk: de dochters of maagden over wie in vers 8 gesproken is.

haar zien, Dat is, haar staat en gelegenheid terdege kennen.

Hertaald: haar zien, Dat is: haar staat en toestand goed kennen.

zullen haar Of, zullen haar; te weten deze Bruid. Zie Deut. 4:6 , en Deut. 26:19 ; Hand. 5:13 .

Hertaald: zullen haar Of: zullen haar prijzen, namelijk deze Bruid. Zie Deut. 4:6, Deut. 26:19 en Hand. 5:13.

prijzen Dat is, zij zullen haar gelukzalig achten. De zin is, ofschoon de kerken, die in deze wereld zo van anderen als van zichzelven zo groot geacht worden, schijnen de ware kerk te zijn, nochtans zullen zij eindelijk overtuigd worden, immers [tenzij dat zij zich bekeren] ten jongsten dage, als zij de schapen zullen zien staan aan de rechterhand van den oppersten rechter, dat er maar een ware kerk is en dat die welzalig zijn, die tot dezelve behoren; Mal. 3:18 .

Hertaald: prijzen Dat is: zij zullen haar gelukkig prijzen. De betekenis is: hoewel de kerken die in deze wereld zowel door anderen als door zichzelf zo hoog geacht worden de ware kerk lijken te zijn, zullen zij ten slotte toch overtuigd worden — in elk geval, tenzij zij zich bekeren, op de jongste dag, wanneer zij de schapen aan de rechterhand van de opperste Rechter zullen zien staan — dat er maar één ware kerk is en dat zij gelukkig zijn die daarbij horen; Mal. 3:18.

Wie is zij, Dat is, wat voor een is dit? Dit wordt gevraagd door degenen, die in het einde van vs.9 vermeld zijn. Zij verwonderen zich over de schoonheid en heerlijkheid der kerk Gods, alsof zij zeiden: Is dat die kerk, die wij versmaad hebben? Zie hoe heerlijk is zij nu!

Hertaald: Wie is zij, Dat is: wat voor een is dit? Dit wordt gevraagd door hen die aan het einde van vers 9 genoemd zijn. Zij verwonderen zich over de schoonheid en heerlijkheid van de kerk van God, alsof zij zeiden: is dat die kerk die wij veracht hebben? Zie hoe heerlijk zij nu is!

uitziet Of, uitkijkt, verschijnt.

Hertaald: uitziet Of: uitkijkt, verschijnt.

als de dageraad, Gelijk de klare morgenstond na den duisteren nacht, alzo staat de Bruid op en komt voort, na de duisternis van het kruis, onwetenschap en dwaling; te weten als de morgenster van de kennis van Christus in haar hart opgaat. Zie Jes. 60:2 ; 2 Petr. 1:19 .

Hertaald: als de dageraad, Zoals de heldere morgenstond na de donkere nacht, zo staat de Bruid op en komt zij tevoorschijn na de duisternis van het kruis, de onwetendheid en de dwaling, namelijk wanneer de morgenster van de kennis van Christus in haar hart opgaat. Zie Jes. 60:2 en 2 Petr. 1:19.

de maan, De maan heeft in het Hebreeuws haren naam van wittigheid en van haar helder schijnsel. Hier betekent het schoon schijnen der maan den heerlijken staat der kerk Gods. Zie dergelijke manier van spreken Jes. 30:26 , en Jes. 60:20 ; Ezech. 16:14 , en Ezech. 32:7-8 ; Joël 3:15 .

Hertaald: de maan, De maan heeft in het Hebreeuws haar naam van witheid en van haar heldere schijnsel. Hier betekent het schone schijnen van de maan de heerlijke staat van de kerk van God. Zie een dergelijke manier van spreken in Jes. 30:26, Jes. 60:20, Ezech. 16:14, Ezech. 32:7-8 en Joël 3:15.

zuiver Zuiver, of klaar, of rein. als de zon, Christus is de zon der gerechtigheid, Mal. 4:2 . De vrouw, te weten zijne Bruid, is met de zon bekleed, Openb. 12:1 . Want zij heeft Christus aangedaan door het geloof, Gal. 3:27 ; door wiens gerechtigheid zij gezuiverd is van hare zonden, en alzo is zij heerlijk en schoon schijnende.

Hertaald: zuiver Zuiver, of helder, of rein als de zon. Christus is de Zon der gerechtigheid, Mal. 4:2. De vrouw, namelijk Zijn Bruid, is met de zon bekleed, Openb. 12:1. Want zij heeft Christus aangedaan door het geloof, Gal. 3:27, en door Zijn gerechtigheid is zij van haar zonden gereinigd, en zo is zij heerlijk en schoon schijnend.

schrikkelijk Te weten harer vijanden, met wie zij te vechten heeft onder de banier van haren Bruidegom, aanhebbende niet vleselijke wapens, maar machtig door God om de sterkten neder te werpen; 2 Kor. 10:4 . Zie ook Ex. 15:14-16 ; Deut. 2:25 , en Deut. 33:29 ; Ps. 48:5-6 . Zie ook boven de aantekening vs.4.

Hertaald: schrikkelijk Namelijk: ontzagwekkend voor haar vijanden, met wie zij te strijden heeft onder de banier van haar Bruidegom, terwijl zij geen vleselijke wapens draagt, maar wapens die krachtig zijn door God om de sterkten neer te werpen; 2 Kor. 10:4. Zie ook Ex. 15:14-16, Deut. 2:25, Deut. 33:29 en Ps. 48:5-6. Zie ook de aantekening hierboven bij vers 4.

Ik ben Dit zijn de woorden van den Bruidegom, aanwijzende hoe Hij den hof, zijne kerk bezoekt.

Hertaald: Ik ben Dit zijn de woorden van de Bruidegom, die aanwijzen hoe Hij de hof, Zijn kerk, bezoekt.

notenhof Het Hebreeuwse woord Egoz wordt alleen hier gevonden. De meeste vertalers nemen het voor noten, en menen dat men hier moet verstaan, niet slechte noten, maar notenmuskaten, hoedanige lieflijke vruchten veel in den hof van den Bruidegom wassen. Zie boven Hoogl. 4:12-14 . Anders: gezuiverden of besnoeiden hof.

Hertaald: notenhof Het Hebreeuwse woord Egoz komt alleen hier voor. De meeste vertalers vatten het op als noten en menen dat men hier niet gewone noten moet verstaan maar muskaatnoten, en dat zulke lieflijke vruchten volop in de hof van de Bruidegom groeien. Zie hierboven Hoogl. 4:12-14. Anders: gezuiverde of gesnoeide hof.

groene vruchten Anders: nieuwe of eerste vruchten; te weten die in het voorjaar rijp worden. De zin is, dat na den winter des tegenspoeds, de lieflijke lente der genade in den hof der ker verschijnt.

Hertaald: groene vruchten Anders: nieuwe of eerste vruchten, namelijk die in het voorjaar rijp worden. De betekenis is dat na de winter van de tegenspoed de lieflijke lente van de genade in de hof van de kerk verschijnt.

der vallei Of, in de laagte, waar de kerk van Christus bewaterd en bevochtigd wordt met Gods Woord en Geest, om overvloedige vruchten te dragen.

Hertaald: der vallei Of: in de laagte, waar de kerk van Christus bewaterd en bevochtigd wordt met Gods Woord en Geest om overvloedige vruchten te dragen.

Wijnstok . . . granaatbomen Versta hier door den wijnstok en de granaatbomen het volk van God geroepen en in den hof der kerk geplant, hetwelk bottende en bloeiende in ware en oprechte kennis en wetenschap, daarna vruchten voortbrengt der goede werken ter ere Gods en stichting des naasten. Zie boven Hoogl. 2:13-14 .

Hertaald: Wijnstok . . . granaatbomen Versta hier onder de wijnstok en de granaatbomen het volk van God, dat geroepen en in de hof van de kerk geplant is, en dat, terwijl het uitbot en bloeit in ware en oprechte kennis en inzicht, daarna vruchten van goede werken voortbrengt tot eer van God en tot stichting van de naaste. Zie hierboven Hoogl. 2:13-14.

uitbotten Of, bloesemden of knopten.

Hertaald: uitbotten Of: bloesemden, of knopten.

Eer ik het wist, Dit schijnen nog de woorden des Bruidegoms te zijn. Als Hij zegt: Eer Ik het wist; dat is te zeggen in der haast, onvermoed, onvoorziens, vanwege mijn groot verlangen naar den hof. Alwaar Ik, ziende en bevindende zo schone vruchten, heb Ik mijn volk als met wagens voortgeholpen, het ook beschermende tegen hunne vijanden. Dit kan men ook door het woord wagens verstaan, overmits men eertijds wagens in den krijg gebruikte. Zie Joz. 11:4 , en 1 Sam. 13:5 , en elders meer. Sommigen verstaan hier de heilige engelen.

Hertaald: Eer ik het wist, Dit lijken nog de woorden van de Bruidegom te zijn. Wanneer Hij zegt: eer Ik het wist, wil dat zeggen: haastig, onverwacht, onvoorzien, vanwege Mijn groot verlangen naar de hof. En daar heb Ik, toen Ik zulke schone vruchten zag en vond, Mijn volk als met wagens vooruitgeholpen en het ook beschermd tegen zijn vijanden. Dat kan men ook onder het woord wagens verstaan, omdat men vroeger wagens in de oorlog gebruikte. Zie Joz. 11:4, 1 Sam. 13:5 en nog elders. Sommigen verstaan hier de heilige engelen.

zette Dat is: Ik zet mijzelven. Deze manier van spreken is zeer algemeen in de Heilige Schrift; zie daarvan voorbeelden Ps. 6:4 ; Pred. 7:28 ; Hoogl. 1:7 ; Jes. 1:14 , en Jes. 61:10 en elders meer. De zin is: Ik werd bewogen door mijn vurige barmhartigheid en niet door uwe verdiensten. Anders: mijne ziel; dat is mijne begeerte. Zie Ps. 27:12 .

Hertaald: zette Dat is: Ik zet Mijzelf. Deze manier van spreken is heel gewoon in de Heilige Schrift; zie daarvan voorbeelden in Ps. 6:4, Pred. 7:28, Hoogl. 1:7, Jes. 1:14, Jes. 61:10 en nog elders. De betekenis is: Ik werd bewogen door Mijn vurige barmhartigheid en niet door uw verdiensten. Anders: mijn ziel, dat is: mijn begeerte. Zie Ps. 27:12.

van mijn vrijwillig Of, van mijn edel, of prinselijk volk. Het Hebreeuwse woord nadib, hetwelk hier gebruikt wordt, is te zeggen vrijwillig, of goedwillig, of vrij, of edel, of prinselijk. Eenigen hebben hier: op de wagens van Amminadib, makende van twee woorden een; ook vindt men nergens in de Heilige Schrift wie deze Amminadib zou wezen. Daarom is het beter dat men hier stelle: mijn vrijwillig volk; te weten, de Christengelovigen, die gezegd worden vrijwillig te zijn ten dage der macht, of des heirs; Ps. 110:3 . Het gepredikte Woord met alle genegenheid ontvangende, Hand. 2:41 , en Hand. 17:11 .

Hertaald: van mijn vrijwillig Of: van Mijn edel of vorstelijk volk. Het Hebreeuwse woord nadib, dat hier gebruikt wordt, betekent vrijwillig, of goedwillig, of vrij, of edel, of vorstelijk. Sommigen lezen hier: op de wagens van Amminadib, waarbij zij van twee woorden één maken; maar nergens in de Heilige Schrift is te vinden wie deze Amminadib zou zijn. Daarom kan men hier beter lezen: Mijn vrijwillig volk, namelijk de christgelovigen, van wie gezegd wordt dat zij zeer gewillig zijn op de dag van Zijn heirkracht, Ps. 110:3, doordat zij het gepredikte Woord met alle genegenheid ontvangen, Hand. 2:41 en Hand. 17:11.

Keer weder, Dit betekent den ernstigen wens van de bekering der verdwaalden, en het wordt daarom viermaal herhaald, omdat wij van nature traag van hart en van oren zijn, Luc. 24:25 ; Hebr. 5:11 . Eenigen duiden dit op het wederroepen en wederkeren der Joden tot Christus. Zie Rom. 11:25 . Anderen menen dat dit de woorden zijn van de speelgenoten der Bruid.

Hertaald: Keer weder, Dit is de ernstige wens om de bekering van de verdwaalden, en het wordt daarom viermaal herhaald, omdat wij van nature traag van hart en van oren zijn, Luk. 24:25 en Hebr. 5:11. Sommigen betrekken dit op het terugroepen en terugkeren van de Joden tot Christus. Zie Rom. 11:25. Anderen menen dat dit de woorden van de speelgenoten van de Bruid zijn.

o Sulammith Salomo heeft zijnen naam van vrede, 1 Kron. 22:9 . Jeruzalem wordt ook Salem genoemd, Ps. 76:3 , dat is, vrede, Hebr. 7:2 . Alzo wordt de kerk, of het volk, hetwelk geroepen wordt om weder te keren, Sulammith genoemd, hetwelk zoveel te zeggen is, als vreedzame, of vredige, of in vrede levende, ten aanzien van den vrede, dien zij heeft met God door Jezus Christus; Rom. 5:1 . Het is dan zoveel alsof de Bruidegom hier zeide: Kom herwaarts, mijn lieve Bruid, die naar mijnen naam Salomo, Vredevorst, of vreedzaam genoemd wordt Sulammith; dat is, vreedzame, keer weder, kom tot mij, Ik zal u tot genade aannemen, al hebt gij mij vertoornd.

Hertaald: o Sulammith Salomo heeft zijn naam van vrede, 1 Kron. 22:9. Jeruzalem wordt ook Salem genoemd, Ps. 76:3, dat is: vrede, Hebr. 7:2. Zo wordt de kerk, of het volk dat geroepen wordt om terug te keren, Sulammith genoemd, wat zoveel wil zeggen als vreedzame, of vredige, of in vrede levende, met het oog op de vrede die zij heeft met God door Jezus Christus; Rom. 5:1. Het is dan alsof de Bruidegom hier zei: kom hier, Mijn lieve Bruid, die naar Mijn naam Salomo, Vredevorst, vreedzaam genoemd wordt: Sulammith, dat is: vreedzame. Keer terug, kom tot Mij, Ik zal u in genade aannemen, ook al hebt u Mij vertoornd.

wij u mogen Deze woorden schijnen gesproken te zijn door de vrienden van Sulammith, wensende te mogen zien dat de vorige gaven en genade wederom op of in haar mochten gezien en bespeurd worden, want de engelen zelf wensen te mogen zien die dingen, die de kerk door het Evangelie zijn medegedeeld; 1 Petr. 1:12 . Zie ook Ps. 27:4 ; Jes. 52:8 .

Hertaald: wij u mogen Deze woorden lijken gesproken te zijn door de vrienden van Sulammith, die wensen te mogen zien dat de vroegere gaven en genade weer aan haar of in haar gezien en bemerkt mogen worden. Want zelfs de engelen wensen die dingen te mogen zien die aan de kerk door het Evangelie meegedeeld zijn; 1 Petr. 1:12. Zie ook Ps. 27:4 en Jes. 52:8.

aanzien Of, aanschouwen; te weten met vreugde en blijdschap.

Hertaald: aanzien Of: aanschouwen, namelijk met vreugde en blijdschap.

Wat ziet gijlieden Eenigen menen dat dit de woorden der Bruid zijn. Anderen nemen ze voor de woorden van den Bruidegom. Anders: wat ziet gijlieden [toch] aan Sulammith? of aan de Sulammietische.

Hertaald: Wat ziet gijlieden Sommigen menen dat dit de woorden van de Bruid zijn. Anderen houden ze voor de woorden van de Bruidegom. Anders: wat ziet u toch aan Sulammith? Of: aan de Sulammitische.

een rei Of, als een gezelschap; dat is een hoop dergenen, die een rei maken, die tezamen vrolijk zijn. De Israëlieten, zelfs ook de godzaligen, plachten met reien zich te verblijden en God te danken voor verworven overwinningen, of om andere oorzaken; Ex. 15:20 ; Jer. 31:4 , Jer. 31:13 ; Luc. 15:25 . In deze plaats wordt door de rei te kennen gegeven de blijdschap der gelovigen, als zij tot Christus komen zullen.

Hertaald: een rei Of: als een gezelschap — dat is: een groep van hen die een reidans vormen en samen vrolijk zijn. De Isra«lieten, ook de godzaligen onder hen, plachten zich met reidansen te verblijden en God te danken voor behaalde overwinningen of om andere redenen; Ex. 15:20, Jer. 31:4, Jer. 31:13 en Luk. 15:25. Op deze plaats wordt met de reidans de blijdschap van de gelovigen te kennen gegeven wanneer zij tot Christus zullen komen.

van twee heiren Door deze twee heiren wordt te kennen gegeven de menigte dergenen, die zich tot Christus bekeren zouden. Doch anderen verstaan door de twee legers de kerk van Christus, bestaande uit Joden en heidenen. Anderen houden hier in den tekst het Hebreeuwse woord Machanaïm, dat twee heiren, of twee leger betekent. Zie Gen. 32:1-2 .

Hertaald: van twee heiren Met deze twee legers wordt de menigte te kennen gegeven van hen die zich tot Christus zouden bekeren. Anderen verstaan onder de twee legers echter de kerk van Christus, die uit Joden en heidenen bestaat. Weer anderen houden hier in de tekst het Hebreeuwse woord Machanaïm aan, dat twee legers betekent. Zie Gen. 32:1-2.