verscheen Dat is, werd van mij gezien.

Hertaald: verscheen Dat is: werd door mij gezien.

mij een gezicht, Hebreeuws, aan mij.

Hertaald: mij een gezicht, Hebreeuws: aan mij.

in het eerste verschenen was Het gezicht, hetwelk Dan 7 beschreven staat, is het eerste hetwelk Daniël is geopenbaard geweest, namelijk, in het eerste jaar van Belsazar. Dat is geweest drie jaren vóór den ondergang van de Babylonische monarchie, naar sommiger rekening, die menen dat Belsazar maar vijf jaren geregeerd heeft; maar anderen zijn van gevoelen dat dit geschied is veertig jaren vóór het einde der Babylonische monarchie, rekenende dat Belsazar zeventien jaren geregeerd heeft. JosEf. lib.10, Antiq. cap.13.

Hertaald: in het eerste verschenen was Het gezicht dat in Dan. 7 beschreven staat, is het eerste dat aan Daniël geopenbaard is, namelijk in het eerste jaar van Belsazar. Dat is volgens sommigen drie jaar vóór de ondergang van de Babylonische monarchie geweest; zij menen dat Belsazar maar vijf jaar geregeerd heeft. Maar anderen menen dat dit veertig jaar vóór het einde van de Babylonische monarchie gebeurd is, ervan uitgaande dat Belsazar zeventien jaar geregeerd heeft. Josefus, Oudheden, boek 10, hoofdstuk 13.

in een gezicht, Dit verstaan enigen alzo, dat Daniël te dien tijde in een gezicht, maar niet met zijn lichaam, in Perzië te Susan aan de rivier Ulai was, doch lichamelijk te Babel in Chaldea, waar hij aan des konings hof zijn ambt waarnam, vs.27. Alzo bleef wel Ezechiël met het lichaam in Babel, maar werd in gezichten in het land van Israël gevoerd, Ezech. 8:3 , en Ezech. 40:2 . Het gevoelen van anderen, zie boven Dan. 6:9 .

Hertaald: in een gezicht, Sommigen verstaan dit zo dat Daniël in die tijd in een gezicht — maar niet met zijn lichaam — in Perzië te Susan aan de rivier de Ulai was, terwijl hij lichamelijk in Babel in Chaldea was, waar hij aan het hof van de koning zijn ambt waarnam (vers 27). Zo bleef ook Ezechiël met zijn lichaam in Babel, maar werd hij in gezichten naar het land van Israël gevoerd, Ezech. 8:3 en Ezech. 40:2. Over de mening van anderen, zie Dan. 6:9.

in den burg Susan Hier plachten de koningen van Perzië hun hof te houden. Zie Neh. 1:1 , en Est. 1:2 .

Hertaald: in den burg Susan Hier plachten de koningen van Perzië hof te houden. Zie Neh. 1:1 en Est. 1:2.

was, Dat is: mij docht dat ik te Susan was; of, ik was te Susan in een visioen.

Hertaald: was, Dat is: het scheen mij toe dat ik in Susan was; of: ik was in een visioen in Susan.

Elam is Onder Elam wordt Perzië verstaan. Zie de aantekening Gen. 10:22 ; Jes. 21:2 .

Hertaald: Elam is Onder Elam wordt Perzië verstaan. Zie de aantekening bij Gen. 10:22; Jes. 21:2.

Ulai was Eene rivier, voorbij de stad Susan lopende, in de Latijnse historiën genaamd Euleus.

Hertaald: Ulai was Een rivier die langs de stad Susan stroomde, in de Latijnse geschiedschrijvers Euleus genoemd.

mijn ogen op, Versta, in gezicht.

Hertaald: mijn ogen op, Versta: in het gezicht.

een ram stond Hierdoor werd beduid het rijk der Meden en Perzen, vs.20, hetwelk Dan 7 door den beer is afgebeeld geweest.

Hertaald: een ram stond Hiermee werd het rijk van de Meden en Perzen aangeduid (vers 20), dat in Dan. 7 door de beer afgebeeld is.

voor dien vloed, Dat is, aan den oever der rivier Ulai.

Hertaald: voor dien vloed, Dat is: aan de oever van de rivier de Ulai.

twee hoornen, Dit betekent de koninkrijken der Meden en Perzen, die ineengesmolten zijn, en het waren machtige koninkrijken in Azië, doch nog machtiger toen zij Babylonië overwonnen hebben.

Hertaald: twee hoornen, Dit duidt de koninkrijken van de Meden en Perzen aan, die samengesmolten zijn. Het waren machtige koninkrijken in Azië, en nog machtiger toen zij Babylonië overwonnen hadden.

die twee hoornen waren hoog, Dit betekent de grote macht der Perzen en Meden.

Hertaald: die twee hoornen waren hoog, Dit duidt de grote macht van de Perzen en Meden aan.

de hoogste kwam Te weten het Perzische, hetwelk groter en machtiger werd dan het rijk der Meden.

Hertaald: de hoogste kwam Namelijk het Perzische, dat groter en machtiger werd dan het rijk van de Meden.

laatste op Het rijk der Meden was wel het oudste en het voortreffelijkste in het eerst, maar naderhand is het Perzische rijk veel machtiger geworden onder de regering van Kores, toen hij geworden was koning van Perzië, Medië, Babylonië, enz.

Hertaald: laatste op Het rijk van de Meden was weliswaar het oudste en aanvankelijk het voornaamste, maar later is het Perzische rijk veel machtiger geworden onder de regering van Kores, toen hij koning van Perzië, Medië, Babylonië enzovoort geworden was.

de ram met de hoornen Te weten de ram met de twee horens, betekenende de Meden en Perzen, die allerlei volken op aarde bekrijgden en onder hun gebied brachten.

Hertaald: de ram met de hoornen Namelijk de ram met de twee horens, die de Meden en Perzen aanduidt, die allerlei volken op aarde bevochten en onder hun gezag brachten.

tegen het westen stiet, Hebreeuws, tegen de zee. Zie Gen. 12:8 . Dit betekende dat de Meden en Perzen de volken, in dat gewest gelegen, onder hunne heerschappij brengen zouden, gelijk Babylonië, Syrië, Cappadocië, Klein-Azië en Griekenland. Van gelijke hebben zij gedaan in de andere gedeelten der wereld. Dit is het wat Dan. 7:5 , wordt te kennen gegeven door de drie ribben, die de beer in zijn muil had tussen zijne tanden. Zie de aantekening aldaar.

Hertaald: tegen het westen stiet, Hebreeuws: naar de zee. Zie Gen. 12:8. Dit betekende dat de Meden en Perzen de volken in dat gebied onder hun heerschappij zouden brengen, zoals Babylonië, Syrië, Kappadocië, Klein-Azië en Griekenland. Hetzelfde hebben zij in de andere delen van de wereld gedaan. Dit is wat in Dan. 7:5 te kennen gegeven wordt door de drie ribben die de beer tussen zijn tanden had. Zie de aantekening daar.

geen dieren Dat is, geen koninkrijken of volken.

Hertaald: geen dieren Dat is: geen koninkrijken of volken.

uit zijn hand verloste; Dat is, uit zijn geweld.

Hertaald: uit zijn hand verloste; Dat is: uit zijn macht.

hij deed naar zijn welgevallen, De zin is: Het ging den Perzen naar hun wens. Versta dit niet alleen van den koning Cyrus gesproken te zijn, maar ook van zijne opvolgers. De koning van Perzië is in die tijden geweest de grootste en machtigste koning op aarde.

Hertaald: hij deed naar zijn welgevallen, De betekenis is: het ging de Perzen naar wens. Versta dit niet alleen als gezegd van koning Kores, maar ook van zijn opvolgers. De koning van Perzië is in die tijd de grootste en machtigste koning op aarde geweest.

hij maakte zich groot Of, hij deed grote dingen. Zie de aantekening Ps. 35:26 . Alzo onder vs.8. Versta hetgeen in vs.4 en elders van den voorspoed en grote overwinningen der Perzen gesproken wordt alzo, dat zij nochtans ook dikwijls neerlagen gehad hebben, als inzonderheid Xerxes in Griekenland en elders, maar evenwel hebben hunne vijanden eindelijk den nek onder hen moeten buigen.

Hertaald: hij maakte zich groot Of: hij deed grote dingen. Zie de aantekening bij Ps. 35:26. Zo ook vers 8. Versta wat in vers 4 en elders over de voorspoed en de grote overwinningen van de Perzen gezegd wordt zo, dat zij toch ook vaak nederlagen geleden hebben, vooral Xerxes in Griekenland en elders; maar hun vijanden hebben zich ten slotte toch aan hen moeten onderwerpen.

een geitenbok Hebreeuws, een bok der geiten; dat is, een jonge bok. Hierdoor wordt beduid het rijk der Grieken of Macedoniërs, onder vs.21, welker generaal was Alexander de Grote, die nog maar een en twintig jaren oud was toen hij Darius den koning der Perzen heeft aangetast; het rijk van Macedonië was ook nergens naar in grootheid, sterkte en vermogen, met het Perzische rijk te vergelijken.

Hertaald: een geitenbok Hebreeuws: een bok van de geiten; dat is: een jonge bok. Hiermee wordt het rijk van de Grieken of Macedoniërs aangeduid (vers 21), wiens veldheer Alexander de Grote was, die nog maar eenentwintig jaar oud was toen hij Darius, de koning van de Perzen, aanviel. Ook was het rijk van Macedonië in grootte, sterkte en vermogen in geen enkel opzicht met het Perzische rijk te vergelijken.

van het westen Dat is, uit Griekenland, liggende westwaarts van Azië.

Hertaald: van het westen Dat is: uit Griekenland, dat ten westen van Azië ligt.

over den gansen aardbodem, Dat is, hij nam gans Azië in, alsook dat ganse land waar Daniël was, toen hij dit gezicht had. Aldus plegen de heilige schrijvers te spreken van het land waarin zij zijn, of in hetwelk geschiedt hetgeen zij verhalen. Alzo Marc. 15:33 , en elders.

Hertaald: over den gansen aardbodem, Dat is: hij nam heel Azië in, en ook het hele land waarin Daniël was toen hij dit gezicht had. Zo plegen de heilige schrijvers te spreken over het land waarin zij zich bevinden, of waarin gebeurt wat zij vertellen. Zo ook Mark. 15:33 en elders.

roerde de aarde niet aan; Dat is, hij kwam met zijn leger zo snellijk aan, alsof hij gevlogen had, alsof hij de aarde met zijne voeten niet had aangeroerd. Hij heeft in zes jaren tijds onder zijne heerschappij gebracht, Illyrië, Tracië, geheel Griekenland, de Perzen, Meden, Babyloniërs, Egyptenaars, Tyriërs en vele andere volken, te lang hier te verhalen.

Hertaald: roerde de aarde niet aan; Dat is: hij kwam met zijn leger zo snel aan alsof hij vloog, alsof hij de aarde met zijn voeten niet aanraakte. Hij heeft in zes jaar tijd Illyrië, Thracië, heel Griekenland, de Perzen, Meden, Babyloniërs, Egyptenaren, Tyriërs en veel andere volken onder zijn heerschappij gebracht — te veel om hier op te noemen.

een aanzienlijken hoorn Hebreeuws, een hoorn des gezichts; dat is een grote hoorn, die licht te zien was. Dit was Alexander de Grote, die der Grieken veldoverste was. Hij wordt vs.8 genoemd een grote hoorn. Hij heeft zo grote victoriën bevochten, als ooit een koning gedaan heeft. Hij is het, die eerst de monarchie der Grieken gesticht heeft.

Hertaald: een aanzienlijken hoorn Hebreeuws: een hoorn van het gezicht; dat is: een grote hoorn die goed te zien was. Dit was Alexander de Grote, de veldheer van de Grieken. Hij wordt in vers 8 een grote hoorn genoemd. Hij heeft zulke grote overwinningen behaald als ooit een koning behaald heeft. Hij is degene die als eerste de monarchie van de Grieken gesticht heeft.

tussen zijn ogen Niet boven op het hoofd, gelijk andere bokken, maar tussen zijne ogen, gelijk de eenhoorn, om meerder geweld te kunnen doen en om te gewisser te kunnen treffen waar hij op mikte.

Hertaald: tussen zijn ogen Niet boven op het hoofd zoals andere bokken, maar tussen zijn ogen, zoals de eenhoorn, om meer geweld te kunnen uitoefenen en om zekerder te kunnen treffen waarop hij mikte.

die de twee hoornen had, Hebreeuws, den heer der twee horens. Zie de aantekening Gen. 14:13 .

Hertaald: die de twee hoornen had, Hebreeuws: de heer van de twee horens. Zie de aantekening bij Gen. 14:13.

hij liep op hem aan Hij liep op hem aan, of tegen, of tot hem aan. De zin is, dat Alexander de Grote de Perzen en Meden dapperlijk den krijg heeft aangedaan, en hen zo aangetast heeft dat hij hun ganse rijk en macht benomen heeft.

Hertaald: hij liep op hem aan Hij liep op hem aan, of tegen hem in, of tot hem toe. De betekenis is dat Alexander de Grote de Perzen en Meden dapper de oorlog aangedaan heeft en hen zo aangevallen heeft dat hij hun hele rijk en macht ontnomen heeft.

in de grimmigheid zijner kracht De toorn is de wetsteen der kracht.

Hertaald: in de grimmigheid zijner kracht De toorn is de wetsteen van de kracht.

ik zag hem, Hier laat de Heere zijnen profeet zien de victoriën van Alexander den Grote, die bijna geheel het Oosten onder zijn gebied gebracht heeft, nadat hij Darius overwonnen had.

Hertaald: ik zag hem, Hier laat de HEERE Zijn profeet de overwinningen van Alexander de Grote zien, die vrijwel het hele Oosten onder zijn gezag gebracht heeft nadat hij Darius overwonnen had.

nakende aan den ram, Dat is, tot dicht aan den ram. Het rijk van Darius was wijd van Macedonië gelegen, en het had veel sterke voorschansen en vele steden, die onwinbaar schenen te zijn. Zodat het scheen onmogelijk te wezen, dat de bok aan den ram zou kunnen komen, die met zulke sterkten en vastigheden omsingeld was.

Hertaald: nakende aan den ram, Dat is: tot dicht bij de ram. Het rijk van Darius lag ver van Macedonië en had veel sterke voorposten en veel steden die onneembaar leken. Het leek dus onmogelijk dat de bok bij de ram zou kunnen komen, die door zulke sterkten en vestingen omringd was.

hij verbitterde zich tegen hem, Versta dit van de moedige aanslagen van Alexander den Grote.

Hertaald: hij verbitterde zich tegen hem, Versta dit van de moedige ondernemingen van Alexander de Grote.

stiet den ram, Hebreeuws, sloeg. Hij heeft Darius in twee grote veldslagen overwonnen, nadat eerst de macht der Perzen wel dapper in Klein-Azië verzwakt was.

Hertaald: stiet den ram, Hebreeuws: sloeg. Hij heeft Darius in twee grote veldslagen overwonnen, nadat de macht van de Perzen eerst in Klein-Azië flink verzwakt was.

hij brak zijn beide hoornen; Dat is, hij benam den Perzen en Meden al hunne macht.

Hertaald: hij brak zijn beide hoornen; Dat is: hij ontnam de Perzen en Meden al hun macht.

in den ram was geen kracht, Darius heeft wel een machtig leger op de been gebracht, zijne soldaten blinkende van goud, zilver en kostelijk gesteente, maar dit alles was maar een sierlijke pronk en pracht, geen bestendige macht om geweld te doen.

Hertaald: in den ram was geen kracht, Darius had wel een machtig leger op de been gebracht, met soldaten die blonken van goud, zilver en kostbaar gesteente; maar dat alles was slechts sierlijke pronk en praal, geen duurzame macht om geweld uit te oefenen.

hij wierp hem ter aarde, Darius is van zijn eigen volk omgebracht, maar Alexander heeft al de heerlijkheid en koninklijke waardigheid der Perzen als onder zijne voeten vertreden.

Hertaald: hij wierp hem ter aarde, Darius is door zijn eigen volk omgebracht, maar Alexander heeft alle heerlijkheid en koninklijke waardigheid van de Perzen als het ware onder zijn voeten vertrapt.

hand verloste Dat is, macht, geweld.

Hertaald: hand verloste Dat is: macht, geweld.

de geitenbok Het rijk der Grieken, onder het beleid van Alexander, is, door de overwinning der Perzische monarchie, groot en machtig geworden.

Hertaald: de geitenbok Het rijk van de Grieken is onder het beleid van Alexander door de overwinning op de Perzische monarchie groot en machtig geworden.

toen hij sterk geworden was, Of, zo haast als hij sterk geworden was, of toen hij op het sterkste was, hebbende geheel het Oosten onder zijne heerschappij gebracht.

Hertaald: toen hij sterk geworden was, Of: zodra hij sterk geworden was, of: toen hij op zijn sterkst was en het hele Oosten onder zijn heerschappij gebracht had.

brak die grote hoorn, Of, werd die grote hoorn [het rijk van Alexander den Grote beduidende] gebroken, vs.22. Hij is gestorven aan een hete koorts, of door dronkenschap, of, zo anderen schrijven, vergeven zijnde, in het 32e of 33e jaar van zijn leven, nadat hij omtrent zeven jaren lang als monarch geregeerd had. Doch met hem heeft zijn monarchie geen einde genomen, maar zij is in vieren verdeeld geworden onder zijne veldoversten, hetwelk door de vier aanzienlijke horens wordt te kennen gegeven. Zie onder vs.22.

Hertaald: brak die grote hoorn, Of: werd die grote hoorn — die het rijk van Alexander de Grote aanduidt — gebroken, vers 22. Hij is gestorven aan een hevige koorts, of door dronkenschap, of — zoals anderen schrijven — doordat hij vergiftigd is, in het tweeëndertigste of drieëndertigste jaar van zijn leven, nadat hij ongeveer zeven jaar als monarch geregeerd had. Maar zijn monarchie heeft met hem geen einde genomen; zij is in vieren verdeeld onder zijn veldheren, wat door de vier aanzienlijke horens te kennen gegeven wordt. Zie vers 22.

naar de vier winden des hemels Dat is, tegen de vier gewesten der wereld, te weten Macedonië tegen het westen, Klein-Azië tegen het noorden, Syrië tegen het oosten, Egypte tegen het zuiden. Zijnde deze koninkrijken elk met hunne aanhangselen, afdelingen van de monarchie van Alexander den Grote.

Hertaald: naar de vier winden des hemels Dat is: naar de vier windstreken van de wereld, namelijk Macedonië naar het westen, Klein-Azië naar het noorden, Syrië naar het oosten en Egypte naar het zuiden. Deze koninkrijken zijn met hun bijbehorende gebieden de delen van de monarchie van Alexander de Grote.

uit een van die Te weten uit Seleucus Nicanor, den koning in Syrië.

Hertaald: uit een van die Namelijk uit Seleucus Nicator, de koning van Syrië.

een kleine hoorn, Te weten Antiochus Epifanes, vanwege zijne wreedheid genoemd Epimanes, dat is, de dolle. Zie van dezen breder boven Dan. 7:8 . Hij wordt Dan. 11:21 , genoemd de verachte, omdat hij de jongste onder zijne broeders was, en er geen waarschijnlijkheid was, dat hij immermeer tot het rijk zou komen, want zijn oudste broeder leefde nog, en die had zonen. Doch Antiochus Epifanes te Rome in gijzeling gehouden zijnde, en aldaar vernomen hebbende zijns broeders dood, is hij heimelijk van Rome ontkomen, en hij heeft zijns broeders zonen verdreven, en zelfs het rijk van Syrië ingenomen.

Hertaald: een kleine hoorn, Namelijk Antiochus Epifanes, vanwege zijn wreedheid Epimanes genoemd, dat is: de razende. Zie over hem uitvoeriger Dan. 7:8. In Dan. 11:21 wordt hij de verachte genoemd, omdat hij de jongste van zijn broers was en het niet waarschijnlijk was dat hij ooit aan het bewind zou komen — want zijn oudste broer leefde nog en die had zonen. Maar toen Antiochus Epifanes als gijzelaar in Rome verbleef en daar het bericht van de dood van zijn broer vernam, is hij heimelijk uit Rome ontkomen, heeft hij de zonen van zijn broer verdreven en heeft hij zelf het rijk van Syrië ingenomen.

tegen het zuiden, en tegen het oosten, Hij overwon Ptolomeus, den koning van Egypte, in het zuiden, en den koning van Armenië in het oosten, en een deel van Perzië; 1 Mach.3:31, en ook het Joodse land.

Hertaald: tegen het zuiden, en tegen het oosten, Hij overwon Ptolemeüs, de koning van Egypte, in het zuiden, en de koning van Armenië in het oosten, en een deel van Perzië (1 Makk. 3:31), en ook het Joodse land.

het sierlijke land Aldus wordt het Joodse land genoemd. Zie 2 Sam. 1:19 ; Ps. 48:3 , en Jer. 3:19 ; Ezech. 20:6 , Ezech. 20:15 ; Dan. 11:16 . Anderen houden het Hebreeuwse woord Zebi in den tekst, betekenende sieraad, heerlijkheid, gelijk Ezech. 20:6 , en Dan. 11:16 . Het Joodse land wordt genoemd het heerlijke land, of het land des sieraads, niet zozeer vanwege de voortreffelijkheid en schoonheid der landouw, als ten aanzien van de onwaardeerlijke heerlijkheid van de kerk Gods in het Joodse land.

Hertaald: het sierlijke land Zo wordt het Joodse land genoemd. Zie 2 Sam. 1:19; Ps. 48:3 en Jer. 3:19; Ezech. 20:6, Ezech. 20:15; Dan. 11:16. Anderen houden het Hebreeuwse woord tsevi in de tekst aan, dat sieraad of heerlijkheid betekent, zoals Ezech. 20:6 en Dan. 11:16. Het Joodse land wordt het heerlijke land of het land van het sieraad genoemd, niet zozeer vanwege de voortreffelijkheid en schoonheid van het landschap, als wel met het oog op de onwaardeerlijke heerlijkheid van Gods kerk in het Joodse land.

tot aan het heir des hemels; Of, tegen des hemels heir; dat is, hij kwam zo wijd, dat hij zelfs het volk Gods aantastte, hetwelk hier genoemd wordt het heir des hemels, omdat de namen der kinderen Gods in den hemel geschreven staan. Luc. 10:20 , en hun burgerschap in den hemel is, Fil. 3:20 . Onder vs.24 wordt Gods kerk [hetwelk toen de Joden waren] genoemd het volk der heiligen, of het heilige volk, en vs.7, 18, de heiligen der hoogten.

Hertaald: tot aan het heir des hemels; Of: tegen het heir van de hemel; dat is: hij kwam zo ver dat hij zelfs Gods volk aantastte, dat hier het heir van de hemel genoemd wordt omdat de namen van Gods kinderen in de hemel geschreven staan (Luk. 10:20) en hun burgerschap in de hemel is (Filipp. 3:20). In vers 24 wordt Gods kerk — dat waren toen de Joden — het volk van de heiligen of het heilige volk genoemd, en in Dan. 7:18 en 7:22 de heiligen van de hoge plaatsen.

en hij wierp er sommigen van dat heir, Ter aarde werpen, is hier te zeggen, doden.

Hertaald: en hij wierp er sommigen van dat heir, Ter aarde werpen betekent hier: doden.

van de sterren, Dat is, van degenen, die onder de regenten, zo in den kerkelijken als maatschappelijken stand uitmuntten, en in hunne bedieningen in getrouwheid als de sterren aan den hemel uitgemunt hebben.

Hertaald: van de sterren, Dat is: van hen die onder de bestuurders uitblonken, zowel in de kerkelijke als in de burgerlijke stand, en die in hun ambten in trouw uitgeblonken hebben als de sterren aan de hemel.

vertrad ze Alsof hij zeide: Het zal hem niet genoeg zijn, dat hij die schoonschijnende sterren zal doden, maar hij zal hen nog daarenboven vertreden als het slijk der straten.

Hertaald: vertrad ze Alsof hij zei: het zal hem niet genoeg zijn die schoon schijnende sterren te doden, maar hij zal hen bovendien vertrappen als het slijk van de straten.

hij maakte zich groot Of, het vergrootte zich. Anders: het wilde zich verheffen.

Hertaald: hij maakte zich groot Of: het vergrootte zich. Anders: het wilde zich verheffen.

tot aan Of, tegen, en alzo vs.12.

Hertaald: tot aan Of: tegen; zo ook vers 12.

den Vorst diens heirs, Dat is, tegen God den Heere die genoemd werd een vorst der vorsten, vs.25, en die het Hoofd zijner heilige kerk is.

Hertaald: den Vorst diens heirs, Dat is: tegen God de HEERE, Die in vers 25 een Vorst van de vorsten genoemd wordt en Die het Hoofd van Zijn heilige kerk is.

van Denzelven Van dienzelven, te weten hoorn, dat is, door Antiochus Epifanes, werd het offer weggenomen, alzo dat het volk Gods werd verboden te offeren. Zie 1 Mach.1:1:47.

Hertaald: van Denzelven Door diezelfde hoorn, dat is: door Antiochus Epifanes, werd het offer weggenomen, zodat het Gods volk verboden werd te offeren. Zie 1 Makk. 1:47.

het gedurig offer, Zie Ex. 29:38 , enz.; Num. 28:3 , en door het offer kan hier verstaan worden de ganse Godsdienst.

Hertaald: het gedurig offer, Zie Ex. 29:38, enzovoort; Num. 28:3. Onder het offer kan hier de hele godsdienst verstaan worden.

de woning Zijns heiligdoms Hier wordt voorzegd dat Antiochus den tempel zou beroven, verbreken en verbranden, als willende God den Heere beroven van de enige plaats in de ganse wereld, die Hij had uitverkoren tot zijn uiterlijken godsdienst.

Hertaald: de woning Zijns heiligdoms Hier wordt voorzegd dat Antiochus de tempel zou beroven, afbreken en verbranden, alsof hij God de HEERE wilde beroven van de enige plaats in de hele wereld die Hij voor Zijn uiterlijke godsdienst uitverkoren had.

het heir Dat is velen van Gods volk werden rechtvaardig overgegeven in den afval, alzo dat zij den gansen godsdienst verzaakten en tot de heidense afgoderij vervielen, door aandrijving van Antiochus. Zie 1 Mach.1:12, enz., en 1 Mach.2:15. Anders: En het heir werd [hem] overgegeven om der overtreding wil tegen het gedurig offer. Het heir, [te weten het heir des Heeren, of des hemels, gelijk vs.10, hem, ] te weten Antiochus, om de overtreding begaan tegen den godsdienst. Anders: het heir werd hem gegeven tegen het dagelijks offer [dat is, tegen den godsdienst], om der verderving wil; dat is, een heirkracht werd hem gegeven om Gods wraak uit te voeren aan de overtreders van den godsdienst.

Hertaald: het heir Dat is: velen van Gods volk werden rechtvaardig overgegeven aan de afval, zodat zij de hele godsdienst verzaakten en tot de heidense afgoderij vervielen, aangespoord door Antiochus. Zie 1 Makk. 1:12, enzovoort, en 1 Makk. 2:15. Anders: en het heir werd hem overgegeven vanwege de overtreding tegen het gedurige offer — het heir, namelijk het heir van de HEERE of van de hemel zoals vers 10, aan hem, namelijk Antiochus, vanwege de overtreding die tegen de godsdienst begaan was. Anders: het heir werd hem gegeven tegen het dagelijkse offer, dat is: tegen de godsdienst, vanwege het verderf; dat is: er werd hem een krijgsmacht gegeven om Gods wraak te voltrekken aan de overtreders van de godsdienst.

hij wierp Te weten hoorn, of [hij] te weten Antiochus.

Hertaald: hij wierp Namelijk die hoorn, of: hij, namelijk Antiochus.

de waarheid ter aarde; Dat is, de ware godsdienst en goddelijke leer der wet.

Hertaald: de waarheid ter aarde; Dat is: de ware godsdienst en de goddelijke leer van de wet.

deed het, Aldus voorzegt de profeet dat Antiochus Epifanes of Epimanes zijn boze gedachten en goddeloze voornemens, naar zijn welgevallen, een tijdlang zou uitrichten. Zie JosEf. lib.10; Antiq. Judaic. cap.14.

Hertaald: deed het, Zo voorzegt de profeet dat Antiochus Epifanes of Epimanes zijn boze gedachten en goddeloze voornemens een tijdlang naar zijn welgevallen zou kunnen uitvoeren. Zie Josefus, Oudheden, boek 10, hoofdstuk 14.

een heilige spreken; Te weten een heiligen engel, die van dit gezicht met een anderen engel sprak tot onderwijzing van Daniël; want de engelen wensen in te zien de verborgenheden Gods, 1 Petr. 1:12 .

Hertaald: een heilige spreken; Namelijk een heilige engel, die met een andere engel over dit gezicht sprak tot onderwijzing van Daniël; want de engelen begeren een blik te slaan in Gods verborgenheden, 1 Petr. 1:12.

de heilige zeide Diezelfde engel.

Hertaald: de heilige zeide Diezelfde engel.

tot den onbenoemde, Te weten tot den Heere Christus, den Zoon Gods, die aldaar in de gedaante van een man verscheen; anderen: tot dengene, die verborgen dingen vertellen kan, Joh. 1:18 ; anderen: tot den wonderbaarlijken teller, en die duiden dit ook op Christus, die alles weet. Anderen houden het Hebreeuwse woord Palmoni in den tekst, hetwelk naar hunne mening ene verkorting is van deze twee woorden Peloni Almoni, waarvan zie de aantekening Ruth 4:1 ; 1 Sam. 21:4 , en 2 Kon. 6:2 .

Hertaald: tot den onbenoemde, Namelijk tot de Heere Christus, de Zoon van God, Die daar in de gedaante van een man verscheen. Anderen: tot Degene Die verborgen dingen kan vertellen, Joh. 1:18. Weer anderen: tot de wonderbaarlijke Teller, en ook zij betrekken dit op Christus, Die alles weet. Anderen houden het Hebreeuwse woord palmoni in de tekst aan, dat naar hun mening een samentrekking is van de twee woorden peloni almoni; zie daarover de aantekening bij Ruth 4:1; 1 Sam. 21:4 en 2 Kon. 6:2.

dat gezicht Dat is, hetgeen door dit gezicht beduid wordt.

Hertaald: dat gezicht Dat is: wat door dit gezicht aangeduid wordt.

van het gedurig offer Of, van het gedurige offer; dat is, aangaande het gedurige offer.

Hertaald: van het gedurig offer Of: van het gedurige offer; dat is: aangaande het gedurige offer.

en van den verwoestenden afval zijn, Anders: veroorzakende verwoestenden afval, of, en de verwoestende overtreding; want het was om der zonden wil dat Antiochus, de verwoester, over het land kwam. Of, hoe lang zal de overtreding verwoesten?

Hertaald: en van den verwoestenden afval zijn, Anders: die verwoestende afval veroorzaakt, of: en de verwoestende overtreding; want het was vanwege de zonden dat Antiochus, de verwoester, over het land kwam. Of: hoe lang zal de overtreding verwoesten?

dat zo het heiligdom als het heir De zin is: Hoe lang zal de godsdienst en alle godzaligheid aldus vertreden worden onder dezen wreden tiran Antiochus? Want heir betekent hier Gods volk, gelijk boven vs.10, en Dan. 11:12 , en heiligdom [Hebreeuws, heiligheid ] den tempel, en alzo vs.14.

Hertaald: dat zo het heiligdom als het heir De betekenis is: hoe lang zullen de godsdienst en alle godzaligheid zo vertrapt worden onder deze wrede tiran Antiochus? Want heir betekent hier Gods volk, zoals vers 10 en Dan. 11:12, en heiligdom (Hebreeuws: heiligheid) de tempel; zo ook vers 14.

hij zeide Niet de vragende engel, maar de ongenoemde, te weten Christus, waarvan vs.13 gesproken is.

Hertaald: hij zeide Niet de vragende engel, maar de ongenoemde, namelijk Christus, over Wie in vers 13 gesproken is.

tot mij Niet tot den engel die daar vraagde, want hij vraagde niet zozeer om zijnentwil, als om Daniëls en der kerk wil. Zie 1 Petr. 1:12 .

Hertaald: tot mij Niet tot de engel die daar vroeg; want die vroeg niet zozeer om zijnentwil als wel om Daniël en de kerk. Zie 1 Petr. 1:12.

Tot twee duizend en driehonderd Dat zijn, zes jaren, drie maanden en achttien dagen, want in het lopende jaar 143 van het rijk der Seleuciden, is de verwoesting of afval van den waren godsdienst begonnen, 1 Mach.1:21, en in het jaar 149 als Antiochus stierf, [1 Mach.6:16] is zij opgehouden. Anderen rekenen deze jaren aldus: In het jaar 142 den zesden dag van de zesde maand, toen de hogepriester Onias [anders Menelaus genoemd] zijn dienst Antiochus aanbood [JosEf. Antiq.lib.12, cap.6], toen begon de verwoesting, en in het 148ste jaar, den vijf en twintigsten dag van de negende maand, reinigde Judad Maechabeus den tempel, 1 Mach.4:52. Dit zijn juist zes jaren, drie maanden en achttien dagen.

Hertaald: Tot twee duizend en driehonderd Dat is zes jaar, drie maanden en achttien dagen. Want in het lopende jaar 143 van het rijk van de Seleuciden is de verwoesting of de afval van de ware godsdienst begonnen (1 Makk. 1:21), en in het jaar 149, toen Antiochus stierf (1 Makk. 6:16), is zij opgehouden. Anderen berekenen deze jaren zo: in het jaar 142, op de zesde dag van de zesde maand, toen de hogepriester Onias — ook wel Menelaüs genoemd — zijn diensten aan Antiochus aanbood (Josefus, Oudheden, boek 12, hoofdstuk 6), begon de verwoesting; en in het jaar 148, op de vijfentwintigste dag van de negende maand, reinigde Judas de Makkabeeër de tempel (1 Makk. 4:52). Dat is precies zes jaar, drie maanden en achttien dagen.

avonden en morgens; Dat is, dagen, want uit avond en morgen bestaat de gewone dag.

Hertaald: avonden en morgens; Dat is: dagen, want de gewone dag bestaat uit avond en morgen.

gerechtvaardigd worden Dat is, van God voor rechtvaardig verklaard en gehouden worden; dat is, erkend en aangenomen voor zijn huis, hetwelk Hij tevoren door zijn rechtvaardig oordeel had verstoten en laten ontheiligen; of zal gerechtvaardigd worden; dat is, zal van het onrecht en afgodisch misbruik bevrijd en in zijn wettelijk en rechtmatig gebruik hersteld worden.

Hertaald: gerechtvaardigd worden Dat is: door God voor rechtvaardig verklaard en gehouden worden, dat is: erkend en aangenomen als Zijn huis, dat Hij tevoren door Zijn rechtvaardig oordeel verstoten en laten ontheiligen had. Of: zal gerechtvaardigd worden, dat is: zal van het onrecht en het afgodische misbruik bevrijd en in zijn wettige en rechtmatige gebruik hersteld worden.

zag, ik Daniël, Of, gezien had.

Hertaald: zag, ik Daniël, Of: gezien had.

zo zocht ik het te verstaan Het was Daniël niet geheel onbekend, maar hij verstond nog niet genoegzaam waartoe dit hem en de ganse gemeente der gelovigen dienstig was.

Hertaald: zo zocht ik het te verstaan Het was Daniël niet geheel onbekend, maar hij begreep nog niet goed genoeg waartoe dit hem en de hele gemeente van de gelovigen van dienst was.

voor mij Voor mij, of over mij, of als tegenover mij, gelijk Gen. 2:18 .

Hertaald: voor mij Voor mij, of boven mij, of als het ware tegenover mij, zoals Gen. 2:18.

als de gedaante eens mans Sommigen verstaan dit van den engel Gabriël, die in het volgende bevel ontvangt van den Heere Christus. Anderen menen dat het de Heere Christus zelf geweest is, die zich in de gedaante van een man geopenbaard en den engel Gabriël bevel gegeven heeft.

Hertaald: als de gedaante eens mans Sommigen verstaan dit van de engel Gabriël, die in het volgende vers bevel ontvangt van de Heere Christus. Anderen menen dat het de Heere Christus Zelf geweest is, Die Zich in de gedaante van een man geopenbaard en de engel Gabriël bevel gegeven heeft.

tussen Ulai Of, te Ulai, of in het midden van Ulai; dat is, tussen de beide oevers der rivier Ulai.

Hertaald: tussen Ulai Of: bij de Ulai, of: in het midden van de Ulai; dat is: tussen de beide oevers van de rivier de Ulai.

eens mensen stem, Of, een menselijke stem. Dit was de stem van Christus, die over den engel te gebieden had.

Hertaald: eens mensen stem, Of: een menselijke stem. Dit was de stem van Christus, Die over de engel te gebieden had.

Gabriël Gabriël is de naam van een heiligen engel, en wordt van sommigen uitgelegd: een man Gods; van anderen, de kracht van den sterken God. Zie ook onder Dan. 9:21 , en Luc. 1:26 .

Hertaald: Gabriël Gabriël is de naam van een heilige engel; door sommigen uitgelegd als een man van God, door anderen als de kracht van de sterke God. Zie ook Dan. 9:21 en Luk. 1:26.

hij kwam nevens waar ik stond; Te weten de engel Gabriël.

Hertaald: hij kwam nevens waar ik stond; Namelijk de engel Gabriël.

ik viel op mijn aangezicht Zie de aantekening Ezech. 1:28 .

Hertaald: ik viel op mijn aangezicht Zie de aantekening bij Ezech. 1:28.

gij mensenkind Alleen worden Daniël en Ezechiël [zijnde in goddelijke gezichten] aldus genoemd. Zie Ezech. 2:1 . Anders: gij zoon van Adam.

Hertaald: gij mensenkind Alleen Daniël en Ezechiël worden zo genoemd, wanneer zij goddelijke gezichten hebben. Zie Ezech. 2:1. Anders: u, zoon van Adam.

zijn tot den tijd van het einde Dat is, zal vervuld worden te dien tijde, als de Messias, [die in de laatste dagen is geopenbaard geworden, 1 Petr. 1:20 ,] en het einde der wet, Rom. 10:4 , zullen gekomen zijn. Of, gelijk sommigen: Dit gezicht heeft nog een verder verstand dan enkel op Antiochus Epifanes, waardoor ook wordt gemeend nog een andere grote vijand van Gods kerk aan het einde der wereld. Anders: zal zijn ter bepaalder, of precieser, of precieselijk bestemden tijd; waarvan de zin zou zijn, dit is geen ijdele bespiegeling, maar het gezicht zal zijne kracht hebben en ten tijde van God bestemd voltrokken worden.

Hertaald: zijn tot den tijd van het einde Dat is: zal vervuld worden in de tijd waarin de Messias — Die in de laatste dagen geopenbaard is (1 Petr. 1:20) en Die het einde van de wet is (Rom. 10:4) — gekomen zal zijn. Volgens sommigen heeft dit gezicht een verdere strekking dan alleen Antiochus Epifanes, waarbij ook aan een andere grote vijand van Gods kerk aan het einde van de wereld gedacht wordt. Anders: zal zijn op de vastgestelde tijd; dan zou de betekenis zijn: dit is geen ijdele bespiegeling, maar het gezicht zal zijn kracht hebben en op de door God bepaalde tijd voltrokken worden.

toen roerde hij mij aan, Te weten om mij te wekken en te versterken. Vergelijk 1 Kon. 19:5 , 1 Kon. 19:7 . Anders: zo naderde hij tot mij, of, zo kwam hij tot mij.

Hertaald: toen roerde hij mij aan, Namelijk om mij te wekken en te versterken. Vergelijk 1 Kon. 19:5, 1 Kon. 19:7. Anders: zo naderde hij tot mij, of: zo kwam hij tot mij.

en hij stelde mij op mijn standplaats Of, hij richtte mij op, dat ik stond.

Hertaald: en hij stelde mij op mijn standplaats Of: hij richtte mij op, zodat ik stond.

hij zeide Te weten de engel Gabriël.

Hertaald: hij zeide Namelijk de engel Gabriël.

dezer gramschap; Dat is, der ellende en des jammers, welke God over de Joden gebracht heeft, of brengen zal, door hunne zonden tot toorn verwekt zijnde.

Hertaald: dezer gramschap; Dat is: van de ellende en de jammer die God over de Joden gebracht heeft of brengen zal, omdat Hij door hun zonden tot toorn verwekt was.

ter bestemder tijd zal het einde zijn Dat is, de volvoering zal geschieden ter bestemder tijd. Anders: ter bestemder tijd zal [de straf] een einde nemen.

Hertaald: ter bestemder tijd zal het einde zijn Dat is: de voltrekking zal op de vastgestelde tijd gebeuren. Anders: op de vastgestelde tijd zal de straf een einde nemen.

met de twee hoornen, Hebreeuws, de heer der twee horens. Zie Gen. 14:13 .

Hertaald: met de twee hoornen, Hebreeuws: de heer van de twee horens. Zie Gen. 14:13.

zijn de koningen der Meden en der Perzen Of, de koningen der Perzen en Meden zijn de ram, dat is, zij worden betekend of afgebeeld door dien ram, gelijk boven Dan. 2:38 , alzo ook vs.21. De zin is: Het zal geschieden, dat het gehele koninkrijk der Babyloniërs van de Meden en Perzen zal ingenomen worden.

Hertaald: zijn de koningen der Meden en der Perzen Of: de koningen van de Perzen en Meden zijn de ram, dat is: zij worden door die ram aangeduid of afgebeeld, zoals Dan. 2:38; zo ook vers 21. De betekenis is: het zal gebeuren dat het hele koninkrijk van de Babyloniërs door de Meden en Perzen ingenomen zal worden.

harige bok nu, Of, ruigen, ruw van huis, Gen. 27:11 . Dat is, die vreeslijke, of schrikkelijke bok.

Hertaald: harige bok nu, Of: ruige, ruw van huid, Gen. 27:11. Dat is: die schrikwekkende bok.

is de koning van Griekenland; Dat is, betekent het koninkrijk van Javan, dat is van Griekenland, versta daaronder ook Macedonië. Zie Gen. 10:2 .

Hertaald: is de koning van Griekenland; Dat is: hij duidt het koninkrijk van Javan aan, dat is: van Griekenland; versta daaronder ook Macedonië. Zie Gen. 10:2.

de eerste koning Te weten Alexander de Grote, en versta dit alzo, dat hij de eerste koning der Grieken zou zijn, die de Perzen en Meden met krijg overwinnen zou. Hieruit besluiten sommigen dat het derde koninkrijk, boven Dan 2 en Dan 7 , niet kan geduid worden alleen op de regering van Alexander den Grote, maar ook op zijne opvolgers, de Lagiden en de Seleuciden. Hierop kan de verstandige lezer letten.

Hertaald: de eerste koning Namelijk Alexander de Grote. Versta dit zo dat hij de eerste koning van de Grieken zou zijn die de Perzen en Meden in de oorlog zou overwinnen. Hieruit besluiten sommigen dat het derde koninkrijk uit Dan. 2 en Dan. 7 niet alleen op de regering van Alexander de Grote betrokken kan worden, maar ook op zijn opvolgers, de Lagiden en de Seleuciden. De verstandige lezer kan daarop letten.

vier aan zijn plaats stonden, Te weten horens, dat is koninkrijken, welke waren Egypte, Syrië, Macedonië, Klein-Azië.

Hertaald: vier aan zijn plaats stonden, Namelijk horens, dat is: koninkrijken, namelijk Egypte, Syrië, Macedonië en Klein-Azië.

toen hij verbroken was; Dat is, als Alexander de Grote zal gestorven zijn. Zie boven vs.8.

Hertaald: toen hij verbroken was; Dat is: wanneer Alexander de Grote gestorven zal zijn. Zie hierboven vers 8.

uit dat volk ontstaan, Te weten uit de Grieken. Dat is niet te verstaan van het geslacht of de kinderen van Alexander en Hercules, mitsgaders hunne moeders en zijn ganse geslacht, omgekomen; en zijn koninkrijk is verscheurd, en vier koningen van andere stammen hebben zijne rijken onder zich gedeeld.

Hertaald: uit dat volk ontstaan, Namelijk uit de Grieken. Dat moet niet verstaan worden van het geslacht of de kinderen van Alexander; want Hercules en de andere kinderen van Alexander zijn met hun moeders en zijn hele geslacht omgekomen, en zijn koninkrijk is verscheurd, en vier koningen uit andere stammen hebben zijn rijken onder elkaar verdeeld.

niet met zijn kracht Dat is, niet zo machtig als Alexander de Grote, met wien zij niet zijn te vergelijken.

Hertaald: niet met zijn kracht Dat is: niet zo machtig als Alexander de Grote, met wie zij niet te vergelijken zijn.

op het laatste huns koninkrijks, Hebreeuws, in den voortgang, of in het gevolg van hun koninkrijk. Zie boven Dan. 2:28 . Te weten als hun koninkrijk zal beginnen af te nemen door de groeiende en dagelijks aanwassende hoge macht der Romeinen. Anderen verstaan hier door het laatste van hun koninkrijk, hunne heerschappij over de Joden in het Joodse land, want hunne regering in Syrië heeft nog lang geduurd. Maar Antiochus Epifanes is de laatste geweest, die over Judea geheerst heeft.

Hertaald: op het laatste huns koninkrijks, Hebreeuws: in de voortgang of in het vervolg van hun koninkrijk. Zie Dan. 2:28. Namelijk wanneer hun koninkrijk zal beginnen af te nemen door de groeiende en dagelijks toenemende macht van de Romeinen. Anderen verstaan hier onder het laatste van hun koninkrijk hun heerschappij over de Joden in het Joodse land, want hun regering in Syrië heeft nog lang geduurd; maar Antiochus Epifanes is de laatste geweest die over Judea geheerst heeft.

op het hoogste gebracht zullen hebben, Dat is, de maat hunner zonden zullen volbracht hebben, dat is, als vele Joden van den waren godsdienst zullen afgeweken zijn, waarvan te lezen is 1 Mach.1:12, enz., en 1 Mach.2:15. Hebreeuws, als het de afvalligen volkomen zullen gemaakt hebben. Van deze afvalligen zie boven vs.12.

Hertaald: op het hoogste gebracht zullen hebben, Dat is: wanneer zij de maat van hun zonden vol gemaakt zullen hebben, dat is: wanneer veel Joden van de ware godsdienst afgeweken zullen zijn, waarover te lezen is in 1 Makk. 1:12, enzovoort, en 1 Makk. 2:15. Hebreeuws: wanneer de afvalligen het volkomen gemaakt zullen hebben. Over deze afvalligen, zie hierboven vers 12.

een koning Versta dit van Antiochus Epifanes, die het rijk met list heeft ingenomen. Zie onder Dan. 11:21 .

Hertaald: een koning Versta dit van Antiochus Epifanes, die het rijk met list ingenomen heeft. Zie Dan. 11:21.

opstaan, Dat is, regeren.

Hertaald: opstaan, Dat is: regeren.

stijf van aangezicht, Zie de aantekening Deut. 28:50 .

Hertaald: stijf van aangezicht, Zie de aantekening bij Deut. 28:50.

raadselen verstaande; Zie de aantekening Ps. 78:2 . Antiochus Epifanes is geweest een man zonder schaamte of eer, durvende doen wat hem in den zin kwam, een loze boef, haast duistere dingen kunnende vatten en kunnende zelfs verborgen bedriegerij zeer behendiglijk bedenken.

Hertaald: raadselen verstaande; Zie de aantekening bij Ps. 78:2. Antiochus Epifanes was een man zonder schaamte of eer, die durfde te doen wat hem inviel: een sluwe booswicht, die duistere zaken snel doorzag en die zelfs verborgen bedrog zeer behendig wist te bedenken.

zijn kracht zal sterk worden, Te weten Antiochus Epifanes.

Hertaald: zijn kracht zal sterk worden, Namelijk van Antiochus Epifanes.

niet door zijn kracht; Maar door toelating van God, willende de zonden van zijn volk door hem, als een roede, tehuis zoeken. Zie boven vs.12. Anderen verstaan dit alzo, dat hij het doen zou niet door kracht, maar door arglistigheid, bedrog, verraderij en moorderij. Zie vs.25. Hij heeft, gelijk sommigen schrijven, de ombrenging van zijn vader en ook van zijn eigen broers in een oproer weten te bestellen, en hij heeft het rijk van zijn broeder Seleucus afhandig gemaakt en voor zichzelven genomen. Hoe hij door hulp en bedrog der Joodse hogepriesters en den afval veler Joden het Joodse land overheerd heeft, zie het eerste boek der Machabeën en Josefus.

Hertaald: niet door zijn kracht; Maar door toelating van God, Die de zonden van Zijn volk door hem als door een roede wilde bezoeken. Zie hierboven vers 12. Anderen verstaan dit zo dat hij het niet door kracht zou doen, maar door arglistigheid, bedrog, verraad en moord. Zie vers 25. Volgens sommigen heeft hij de moord op zijn vader en ook op zijn eigen broers in een oproer weten te laten uitvoeren, en heeft hij het rijk van zijn broer Seleucus afhandig gemaakt en zich toegeëigend. Hoe hij door hulp en bedrog van de Joodse hogepriesters en door de afval van veel Joden het Joodse land overheerst heeft, zie het eerste boek van de Makkabeeën en Josefus.

wonderlijk verderven, Hebreeuws, hij zal wonderheden verderven. Antiochus Epifanes heeft allerwege groot verderf gedaan, maar inzonderheid in het Joodse land en aan den tempel te Jeruzalem. Zie 1 Mach.1:22.

Hertaald: wonderlijk verderven, Hebreeuws: hij zal wonderen verderven. Antiochus Epifanes heeft overal grote verwoesting aangericht, maar vooral in het Joodse land en aan de tempel in Jeruzalem. Zie 1 Makk. 1:22.

zal geluk hebben, Te weten in het uitrichten zijner boze aanslagen.

Hertaald: zal geluk hebben, Namelijk in het uitvoeren van zijn boze plannen.

sterken, Sommigen verstaan hier door de sterkte de Egyptenaars. Zie 1 Mach.1:20. Maar anderen verstaan hierdoor de godvruchtigen onder de Joden, die vs.10 genoemd zijn, des hemels heir; anderen, niet alleen de Egyptenaars, of Joden, maar ook naburige natiën, die hij bekrijgen zou.

Hertaald: sterken, Sommigen verstaan hier onder de sterken de Egyptenaren. Zie 1 Makk. 1:20. Maar anderen verstaan hieronder de godvruchtigen onder de Joden, die in vers 10 het heir van de hemel genoemd zijn; weer anderen niet alleen de Egyptenaren of Joden, maar ook naburige volken die hij zou bestrijden.

het heilige volk verderven Dat is, de Joden. Zie 1 Mach.1:25. Hebreeuws, het volk der heiligheid.

Hertaald: het heilige volk verderven Dat is: de Joden. Zie 1 Makk. 1:25. Hebreeuws: het volk van de heiligheid.

door zijn Of, na, of, vermits, of boven.

Hertaald: door zijn Of: naar, of: vanwege, of: boven.

kloekheid Het Hebreeuwse woord betekent verstand, of verstandigheid, vernuft, naarstigheid, gauwigheid en kloekbeleid.

Hertaald: kloekheid Het Hebreeuwse woord betekent verstand of verstandigheid, vernuft, ijver, scherpzinnigheid en beleid.

zo zal hij de bedriegerij Dat is, door zijne arglistigheid zal hij er velen bedriegen, te weten die van Azië, Syrië en Egypte, die hij met geschenken en gaven heeft aan de hand gekregen en gehouden.

Hertaald: zo zal hij de bedriegerij Dat is: door zijn arglistigheid zal hij velen bedriegen, namelijk die van Azië, Syrië en Egypte, die hij met geschenken en gaven aan zijn kant gekregen en gehouden heeft.

doen gedijen Of, gelukken.

Hertaald: doen gedijen Of: doen gelukken.

in zijn hand; Of, onder zijne hand.

Hertaald: in zijn hand; Of: onder zijn hand.

verheffen; Hebreeuws, grootmaken. De zin is: Nadat hij vele grote zaken gelukkig en naar zijnen wens zal hebben uitgericht, zo zal zijn hart derhalve zich verhovaardigen.

Hertaald: verheffen; Hebreeuws: grootmaken. De betekenis is: nadat hij veel grote zaken voorspoedig en naar zijn wens zal hebben uitgevoerd, zal zijn hart zich daarom verhovaardigen.

in stille rust Dat is, terwijl de mensen zonder enig achterdenken van kwaad zullen zijn, en menen dat alle dingen stil en wel zijn, zo zal hij daarop loeren en hij zal er velen onvoorziens overvallen. Anders: door gerustigheid, dat is, makende bedriegelijken vrede, om dezen en dien alzo te bedriegen. Zie 1 Mach.1:31.

Hertaald: in stille rust Dat is: terwijl de mensen geen kwaad vermoeden en menen dat alles rustig en in orde is, zal hij daarop loeren en velen onverwacht overvallen. Anders: door gerustheid, dat is: door een bedrieglijke vrede te sluiten om deze en gene zo te bedriegen. Zie 1 Makk. 1:31.

tegen den Vorst der vorsten, Dat is, tegen den God Israëls. Zie boven vs.11.

Hertaald: tegen den Vorst der vorsten, Dat is: tegen de God van Israël. Zie hierboven vers 11.

zonder hand verbroken worden Maar door een verschrikkelijke krankheid, komende van God den Heere. Zie 1 Mach.6:8, enz., en 2 Mach.9:5, enz.

Hertaald: zonder hand verbroken worden Maar door een verschrikkelijke ziekte, die van God de HEERE kwam. Zie 1 Makk. 6:8, enzovoort, en 2 Makk. 9:5, enzovoort.

Het gezicht nu van avond en morgen, Zie boven vs.14.

Hertaald: Het gezicht nu van avond en morgen, Zie hierboven vers 14.

sluit dit gezicht toe, Dat is, verberg het, verzegel het, houd het geheim, te weten, dat het niet ruchtbaar worde onder de ongelovigen en vijanden van Gods kerk; zulke honden en zwijnen zouden daardoor meer verbitterd en razender gemaakt worden. Vergelijk Jes. 8:16 ; Openb. 10:4 . Maar het wordt Daniël niet verboden den godzaligen Joden dit te openbaren tot hun troost, gelijk Dan. 12:4 . Doch alles met overleg.

Hertaald: sluit dit gezicht toe, Dat is: verberg het, verzegel het, houd het geheim, namelijk zodat het niet bekend wordt onder de ongelovigen en de vijanden van Gods kerk; zulke honden en zwijnen zouden daardoor alleen maar verbitterder en razender gemaakt worden. Vergelijk Jes. 8:16; Openb. 10:4. Maar het wordt Daniël niet verboden dit aan de godvruchtige Joden te openbaren tot hun troost, zoals Dan. 12:4 — maar wel steeds met beleid.

daar zijn nog vele dagen Te weten eer deze profetie vervuld zal worden. Daar zijn over de drie honderd jaren verlopen van den dood van Belsazar, of het begin van de monarchie der Perzen over Babel [toen Daniël dit profeteerde] tot den dood van Antiochus Epifanes.

Hertaald: daar zijn nog vele dagen Namelijk voordat deze profetie vervuld zal worden. Er zijn ruim driehonderd jaar verlopen tussen de dood van Belsazar, of het begin van de monarchie van de Perzen over Babel — toen Daniël dit profeteerde — en de dood van Antiochus Epifanes.

toe Tot hiertoe is verklaard het eerste deel van het achtste hfdst., namelijk, de profetie van het rijk der Perzen en Meden, van Alexander de Groote en dergenen, die hem in het rijk gevolgd zijn.

Hertaald: toe Tot hier is het eerste deel van het achtste hoofdstuk verklaard, namelijk de profetie over het rijk van de Perzen en Meden, over Alexander de Grote en over hen die hem in het rijk opgevolgd zijn.

zwak, Of, ik werd krank gemaakt, enz.

Hertaald: zwak, Of: ik werd ziek gemaakt, enzovoort.

was enige dagen krank; Te weten van schrik en verbaasdheid.

Hertaald: was enige dagen krank; Namelijk van schrik en verbijstering.

werk; Dat is, ik bediende het ambt, hetwelk mij de koning had opgelegd. Zie boven de aantekening vs.2.

Hertaald: werk; Dat is: ik bediende het ambt dat de koning mij opgedragen had. Zie hierboven de aantekening bij vers 2.

over dit gezicht; Of, vanwege dit gezicht, hetwelk Daniël zo verschrikt had, dat het uit zijn zin niet kon gaan.

Hertaald: over dit gezicht; Of: vanwege dit gezicht, dat Daniël zo verschrikt had dat het hem niet uit de gedachten kon gaan.

niemand merkte het De zin is: Al was ik hierover zozeer ontsteld, nochtans bedwong ik mij zo, dat niemand uit mijn gelaat mijne verslagenheid of verbaasdheid kon merken; of, dat niemand merkte waarvan ik krank geworden was, of dat ik zulk een gezicht gehad had, achtervolgens het bevel, hetwelk God hem gegeven had, vs.26.

Hertaald: niemand merkte het De betekenis is: hoezeer ik hierover ook ontsteld was, toch beheerste ik mij zo dat niemand aan mijn gezicht mijn verslagenheid of verbijstering kon merken; of: dat niemand merkte waardoor ik ziek geworden was, of dat ik zo'n gezicht gehad had — overeenkomstig het bevel dat God hem gegeven had, vers 26.